1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Перемандоваться
Latin Transkripsiyonu: Peremandovatsya
Okunuşu ve Vurgu: [pi-ri-man-do-vat'-sya]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Bu ağır küfürlü fiil, Rusçadaki dört temel küfür kökünden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı, vajina) kelimesinin bir türevi olan манда [man-da] kökünden gelmektedir. Fiil, Rusçada ‘yeniden, tekrar’ veya ‘bir şeyin üzerinden geçmek, üstesinden gelmek’ anlamlarını katan пере- [pi-ri-] ön eki, fiil yapan -ова- [-o-va-] eki ve dönüşlülük/edilgenlik bildiren -ся [-sya] son eklerinin birleşimiyle oluşmuştur. Kelime yapısı itibarıyla, fiilin anlamı doğrudan манда [man-da] köküyle ilişkili olup, ‘vajina aracılığıyla’ veya ‘vajinayı kullanarak’ bir durumun üstesinden gelme, idare etme veya ayakta kalma gibi müstehcen bir çağrışım taşır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Перемандоваться [pi-ri-man-do-vat'-sya] fiili, Rus dilinin en kaba ve aşağılayıcı argosu olarak kabul edilen küfür jargonunun derinliklerinde yer alır. Kelime, ekonomik zorluklar, sosyal baskılar veya hayatta kalma mücadelesinin yoğun olduğu koşullarda, bireylerin onursuz, ahlaksız veya yasa dışı yollarla ayakta kalma çabasını ifade etmek için kullanılır. Özellikle Sovyetler Birliği dönemindeki kıtlık, Gulag kamplarındaki zorlu yaşam koşulları veya post-Sovyet dönemindeki kaotik geçiş süreçleri gibi durumlar, insanların hayatta kalmak için her yolu denediği zamanlarda bu tür ifadelerin yaygınlaşmasına zemin hazırlamıştır (Chalidze, 1977; Fitzpatrick, 1999).

Bu fiil, doğrudan kadın cinsel organına atıfta bulunarak, kişinin yaşam mücadelesinde bir tür ‘fahişelik etme’ veya ‘bedenini/namusunu satma’ derecesinde alçaltıcı eylemlere başvurması gibi oldukça aşağılayıcı bir imayı taşır. Ancak anlamı, fiziki fahişelikten ziyade, genel olarak etik dışı, omurgasızca veya birilerine yaltaklanarak geçinme gibi davranışları da kapsayabilir. Rus argosunda манда [man-da] kökünden türeyen kelimeler, genellikle aşağılama, tiksinti ve öfke ifade eder ve bu fiil de benzer bir duygusal yükseklikle doludur. Plutser-Sarno (2005) ve Elistratov (2000) gibi araştırmacılar, bu tür kelimelerin Rus toplumundaki yerini ve sosyolojik işlevini detaylandırmıştır. Fiilin kullanımı, konuşmacının büyük bir çaresizlik, hayal kırıklığı veya alaycı bir küçümseme içinde olduğunu gösterir.

4. KAYNAKÇA

• Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Fitzpatrick, S. (1999). Everyday Stalinism: Ordinary Life in Extraordinary Times. Oxford University Press.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.