Перемандошиваться
(Peremandoşivatsya)- Üzerinden kaba veya hoyratça atlamak/sıçramak: Bir engelin, çitin, duvarın veya herhangi bir şeyin üzerinden küfürlü bir ifadeyle atlamak veya sıçramak. Eylemin hoyratça, özensizce veya saygısızca yapıldığını vurgular.
1. Örnek Cümle:- Он перемандошился через забор и залез внутрь. [on pe-re-man-do-şi-lsya çe-rez za-bor i za-lez vnutr']
- Çitin üzerinden atlayarak içeri girdi.
2. Örnek Cümle:- Давай быстрее перемандошивайся через эти лужи, а то опоздаем. [da-vay bıs-tryey pe-re-man-do-şi-vay-sya çe-rez e-ti lu-ji, a to a-paz-day-im]
- Haydi şu su birikintilerinin üzerinden hızlıca atla, yoksa geç kalacağız.
- Bir konudan veya işten diğerine özensizce veya kayıtsızca geçmek/atlamak: Görevleri, konuları veya ilişkileri umursamadan, sorumluluk almadan, hızla değiştirmek veya birinden diğerine sıçramak.
1. Örnek Cümle:- Ей лишь бы перемандошиваться с одной работы на другую, нигде подолgu не задержится. [yey liş bı pe-re-man-do-şi-vat'-sya s ad-noy ra-bo-tı na dru-gu-yu, ni-gdye pa-dol-gu nye za-dyer-jit-sya]
- Yeter ki bir işten diğerine atlayıp durmasın (sorumsuzca davransın), hiçbir yerde uzun kalmaz.
2. Örnek Cümle:- Хватит перемандошиваться с темы на тему, давай к делу. [hva-tit pe-re-man-do-şi-vat'-sya s tye-mı na tye-mu, da-vay k dye-lu]
- Konudan konuya atlayıp durmayı bırak, işimize bakalım.
- Üzerinden kaba bir şekilde atlamak / sıçramak
- Kaba bir biçimde bir yerden bir yere geçmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Перемандошиваться
Latin Transkripsiyonu: Peremandoşivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [pe-re-man-do-şi-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Перемандошиваться» fiili, Rusçanın en ağır ve küfürlü köklerinden biri olan «манда» [man-da] kelimesinden türemiştir. Bu kök, kadın cinsel organını (vajina) ifade eden son derece kaba bir terimdir. Fiil, «пере-» [pe-re] ön eki ve «-иваться» [-i-vat'-sya] son ekiyle oluşturulmuştur. «Пере-» ön eki Rusçada genellikle bir yerden bir yere geçiş, bir şeyin üzerinden atlama veya bir eylemi tekrar etme/yeniden yapma anlamları katar. «-иваться» son eki ise süreklilik veya refleksif (dönüşlü) bir eylemi ifade eder. Dolayısıyla, kelimenin kaba köküne rağmen, anlam olarak doğrudan bir yerin veya bir durumun üzerinden kaba bir şekilde geçmek, sıçramak veya atlamak fiilini vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu fiil, Rusça argo ve ağır küfür jargonunun (Plutser-Sarno, 2005; Elistratov, 2000) tipik bir örneğidir. Kullanımı son derece kaba, agresif ve küçümseyici bir ton taşır. Genellikle resmi olmayan, düşmanca veya çok samimi ortamlarda, özellikle de hapishane argosu (феня [fe-nya]) ve sokak dili bağlamında ortaya çıkar. «Перемандошиваться», basitçe "üzerinden atlamak" veya "bir yerden bir yere sıçramak" anlamını taşımakla birlikte, bu eylemin özensizce, sorumsuzca, kuralları hiçe sayarak veya kaba bir enerjiyle yapıldığını ima eder. Kelimenin «манда» [man-da] kökünden gelmesi, eyleme aşırı derecede müstehcen ve rahatsız edici bir boyut katmaktadır. Bu tür kelimeler, konuşmacının durumdan duyduğu öfkeyi, küçümsemeyi veya eylemin bizzat kendisini küçümsediğini ifade etmek için kullanılır (Levin, 1986). Örneğin, bir işi aceleyle ve üstünkörü yapmak, bir konuyu önemsemeden hızla geçiştirmek veya fiziksel olarak bir engelin üzerinden kaba bir şekilde atlamak gibi durumları anlatabilir. Bu, aynı zamanda, dilin pragmatik kullanımı açısından, konuşmacının sosyal normlara veya nezaket kurallarına karşı bilinçli bir meydan okumasını da yansıtır (Zemskaya, 1996). Kelimenin kaba gücü, konuşmanın etkisini artırma ve dinleyici üzerinde şok edici bir etki yaratma amacı güder. Kesinlikle kibar veya nötr bir ortamda kullanılabilecek bir ifade değildir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).