Перехуякивать
(Perehuyakivat')- Bir şeyi baştan savma, özensizce veya berbat ederek yeniden yapmak/düzeltmek: Yapılan bir işi daha da kötü hale getirmek, özensizce yenilemek veya tamir etmek. Bir şeyi 'sikerek' yeniden yapmak anlamında.
1. Örnek Cümle:- Ты опять всё перехуячил на своём компьютере, теперь ничего не работает! [tı ap-yat' fsyo pe-re-hu-ya-çil na sva-yom kamp-yut-te-re, ti-per' ni-çe-vo ni ra-bo-ta-yet!]
- Yine bilgisayarındaki her şeyi berbat ettin/mahvettin, şimdi hiçbir şey çalışmıyor!
2. Örnek Cümle:- Давай это быстро перехуячим и сдадим, главное чтобы отвязались. [da-vay et-ta bıs-tra pe-re-hu-ya-çim i zda-dim, glav-na-ye şto-bı at-vi-za-lis']
- Hadi şunu çabucak baştan savma yapıp teslim edelim, yeter ki başımızdan gitsinler.
- Bir yerden hoyratça veya umursamazca geçmek/atlamak: Bir engeli veya sınırı kaba bir şekilde aşmak, bir konumdan diğerine dikkatsizce geçmek.
1. Örnek Cümle:- Он в пьяном виде решил перехуячить через забор. [on v p'ya-nım vi-de re-şil pe-re-hu-ya-çit' çe-rez za-bor]
- O sarhoşken çitin üzerinden hoyratça atlamaya karar verdi.
2. Örnek Cümle:- Эту задачу я уже давно перехуячил и забыл. [et-tu za-da-çu ya u-je dav-no pe-re-hu-ya-çil i za-bıl]
- Bu görevi çoktan umursamazca hallettim ve unuttum.
- Tekrar becermek / Üzerinden becermek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Перехуякивать
Latin Transkripsiyonu: Perehuyakivat'
Okunuşu ve Vurgu: [pe-re-hu-ya-ki-vat']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçadaki en ağır küfür köklerinden biri olan хуй [huy] kelimesinden türemiştir. Bu kök, erkek cinsel organını ifade eder ve türevleri genellikle aşırı kabalık, agresiflik veya tamamen umursamazlık anlamları taşır. Fiil, bir işin baştan savma, özensiz veya yıkıcı bir şekilde yapıldığını belirtmek için kullanılır. Ön ek пере- [pe-re] ise eylemin yeniden yapılması, bir şeyin üzerinden geçilmesi veya bir durumdan başka bir duruma geçişi ifade eder. Ancak хуй köküyle birleştiğinde, bu yeniden yapma veya geçiş eyleminin hoyratça, kötüye veya berbat bir şekilde gerçekleştirildiği vurgulanır. Vasmer'in etimolojik sözlüğü Rusça fiil ön eklerinin genel anlamlarını incelerken, bu tür ağır küfür köklerinin Plutser-Sarno'nun çalışmalarında detaylandırıldığı görülür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Перехуякивать fiili, Rus argosunda ve halk dilinde yaygın olarak kullanılan son derece kaba ve küfürlü bir ifadedir. Bir şeyin baştan savma, özensiz, beceriksizce veya tamamen mahvedilerek yeniden yapıldığı durumları anlatmak için kullanılır. Eylemin sadece tekrarlandığını değil, aynı zamanda olumsuz bir sonuçla veya çok kötü bir yöntemle gerçekleştirildiğini ima eder. Örneğin, yapılan bir işin daha da kötü hale getirilmesi, bir görevin üstünkörü yapılması ya da bir yerden bir yere hoyratça geçilmesi gibi durumlar için bu fiil tercih edilir. Rus dilindeki bu tür küfürlü fiiller, konuşmacının büyük bir öfke, hayal kırıklığı, küçümseme veya ciddiyetsizlik hissettiğini gösterir. Bu fiiller, standart dildeki eş anlamlılarının (örneğin переделывать [pe-re-de-lı-vat'] – yeniden yapmak; переходить [pe-re-ha-dit'] – geçmek) duygusal yoğunluk ve aşağılama açısından çok daha ileri bir noktasıdır. Levin'in Rus dilindeki müstehcen ifadeler üzerine yaptığı çalışmalar, bu tür fiillerin pragmatik işlevlerini ve konuşmacının niyetini ne kadar güçlü aktardığını ortaya koyar. Genellikle argo ortamlarda, şantiye alanlarında, askeriyede veya yüksek derecede öfke ve hayal kırıklığı içeren konuşmalarda karşımıza çıkar. B. A. Uspensky'nin bahsettiği Rus ekspresif frazeolojisinin mitolojik boyutu, bu tür ağır küfür köklerinin eski inançlarla ve 'kutsal' olarak görülen bazı vücut parçalarının aşağılanmasıyla bağlantılı olabileceğini düşündürür.
4. KAYNAKÇA
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).