Отпичуживаться
(Otpiçujivat'sya)- Sıvışmak, yan çizmek, sorumluluktan kaçmak: Bir işten, görevden veya istenmeyen bir durumdan ustaca sıyrılmak, kendini kenara çekmek.
1. Örnek Cümle:- Что ты отпичуживаешься? Давай, делай свою работу. [şto tı ot-pi-çu-ji-va-yeş'-sya? da-vay, de-lay sva-yu ra-bo-tu.]
- Niye yan çiziyorsun? Hadi, yap işini.
2. Örnek Cümle:- Он всегда умел отпичуживаться от сложных задач. [on fseg-da u-mel ot-pi-çu-ji-vat'-sya at sloj-nıh za-daç.]
- O her zaman zor işlerden paçayı sıyırmayı bilirdi.
- Bahane uydurarak reddetmek, kaçamak cevap vermek: Bir teklifi, isteği veya sorumluluğu bahanelerle geri çevirmek, dolambaçlı yollarla reddetmek.
1. Örnek Cümle:- Я попросил его помочь, а он начал отпичуживаться. [ya pa-pra-sil ye-vo pa-moç, a on na-çal ot-pi-çu-ji-vat'-sya.]
- Ondan yardım istedim, o da bahaneler uydurmaya başladı.
2. Örnek Cümle:- Перестань отпичуживаться, ты же сам обещал. [pye-rye-stan' ot-pi-çu-ji-vat'-sya, tı je sam a-bye-şal.]
- Bahaneler uydurmayı bırak, sen kendin söz verdin.
- Kuş gibi sıvışmak / Kuş gibi kaçmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Отпичуживаться
Latin Transkripsiyonu: Otpiçujivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [ot-pi-çu-ji-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Rusçada küçük kuş veya genel olarak kuş anlamına gelen «пичуга» [pi-çu-ga] kökünden türemiştir. Başına gelen «от-» [ot] ön eki ayrılma veya uzaklaşma anlamı katarken, sonundaki «-ся» [sya] dönüşlülük veya edilgenlik ifade eder. Bu etimolojik yapı, kelimenin 'küçük bir kuş gibi kendini bir yerden sıyırmak' veya 'kuş gibi sıvışmak' gibi mecazi bir anlam taşıdığını gösterir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu fiil, Rus argosunda ve gündelik konuşmada, bir sorumluluktan, görevden veya istenmeyen bir durumdan ustaca, bazen de kurnazca sıyrılmak, kaçmak veya yan çizmek anlamında kullanılır. Kaba bir küfür olmamakla birlikte, konuşmacının, bahsedilen kişinin sorumluluktan kaçınma eğilimini küçümseyen veya alaycı bir tavırla eleştirdiğini ifade eder. Genellikle bir kişinin görevini savsaklaması, işten kaytarması veya bahane uydurarak bir yükümlülükten kurtulmaya çalışması durumlarında karşımıza çıkar. Kelimenin kökenindeki 'küçük kuş' imgesi, bu kaçınma eyleminin genellikle hafif, çabuk ve bazen de hileli bir şekilde gerçekleştiğini çağrıştırır.