Отмандякиваться
(Otmandyakivat'sya)- Sorumluluktan kaçmak, amcık gibi sıyrılmak, kaçamak yapmak: Bir görevi, sorumluluğu veya istenmeyen bir durumu kaba ve sorumsuz bir şekilde savuşturmak, bahane bularak paçayı kurtarmak.
1. Örnek Cümle:- Он отмандячился от уплаты долга. [on ot-man-dya-çil-sya at up-la-tı dol-ga]
- Borcu ödemekten amcık gibi sıyrıldı.
2. Örnek Cümle:- Хватит отмандякиваться, иди и сделай это! [hva-tit ot-man-dya-ki-vat'-sya, i-di i sdye-lay e-ta!]
- Amcık gibi kaytarmayı bırak, git ve şunu yap!
- Birini veya bir şeyi başından def etmek, kovmak, umursamamak: Kaba bir şekilde birini savmak, bir durumdan kurtulmak, aldırış etmemek.
1. Örnek Cümle:- Да отмандячься ты уже от меня! [da ot-man-dyaç-sya tı u-je at me-nya!]
- Defol git başımdan amcık!
2. Örnek Cümle:- Отмандячся от этих проблем, они того не стоят. [ot-man-dyaç-sya at e-tih prab-lyem, a-ni ta-vo nye sto-yat]
- Bu sorunları sikleme, değmezler.
- Amdan/Amcıktan sıyrılmak / Amcık gibi kaçamak yapmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Отмандякиваться
Latin Transkripsiyonu: Otmandyakivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [ot-man-dya-ki-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın ağır küfür jargonunda kadın cinsel organını ifade eden манда [man-da] kökünden türemiştir. Fiilin başına eklenen от- [ot-] öneki, bir şeyden uzaklaşma veya bir eylemin tamamlanması anlamını taşır. Sonundaki -ивать [-ivat'] eki süreklilik bildiren bir fiil son ekidir ve -ся [-sya] eki ise eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini veya kendine yönelik olduğunu gösteren dönüşlü (reflexive) bir ektir. Dolayısıyla, kelimenin yapısı, манда [man-da] kökünün kaba ve aşağılayıcı anlamını taşıyarak, bir şeyden kaba bir biçimde sıyrılma, kendini çekme anlamını pekiştirir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Отмандякиваться fiili, Rusça argo ve küfür jargonunun derinliklerinde yer alan, oldukça kaba ve aşağılayıcı bir ifadedir. Bir kişinin sorumluluklarından, bir görevden veya hoşlanmadığı bir durumdan kurnazca, umursamazca veya küstahça kaçtığını belirtmek için kullanılır. Bu kelimeyi kullanan kişi, genellikle karşı tarafın çabasını küçümser, durumu ciddiye almaz ve amiyane tabirle 'kaytarır'. Sadece bir kaçınmayı değil, aynı zamanda bu kaçınmanın arsız ve göz göre göre yapıldığını ima eder. Sözcüğün манда [man-da] kökünden gelmesi, eylemin 'amcıklık' yaparak ya da 'am gibi' bir tavırla gerçekleştirildiğini vurgulayarak hakaret seviyesini artırır. Hapishane kültürü ve sokak jargonunda, üstlerinden veya kurallardan sıyrılmaya çalışan, yan çizen kişiler için sıkça kullanılan bir terimdir. Toplumsal normları hiçe sayan, görev bilinci olmayan ve bu tavrıyla alaycı bir üstünlük taslayan kişilere karşı duyulan öfkeyi veya küçümsemeyi ifade etmek için kullanılır.