Отмандовываться
(Otmandovıvatsya)- Kaytarmak, sorumluluktan kaçmak, yan çizmek: Yapılması gereken bir işten veya üstlenilen bir sorumluluktan kurnazca, sinsi veya 'amcıkça' yollarla kaçınmak.
1. Örnek Cümle:- Хватит отмандовываться, ты должен это сделать! [hva-tit at-man-do-vı-vat-sya, tı dol-jin e-ta sdye-lat']
- Yeter artık kaytardığın, bunu yapmak zorundasın!
2. Örnek Cümle:- Он опять отмандовывается от своих обязанностей. [on a-pyat' at-man-do-vı-va-yet-sya at sva-yih a-bya-zan-na-stey]
- O yine görevlerinden kaytarıyor.
- Bir durumdan kurnazca sıyrılmak, kendini kurtarmak: Zor bir durumdan veya cezadan manipülatif, 'sürtükçe' bir tavırla kendini sıyırmak.
1. Örnek Cümle:- Как ему удалось отмандоваться от тюрьмы, я не понимаю. [kak ye-mu u-da-los' at-man-da-vat'-sya at tyur'-mı, ya ni pa-ni-ma-yu]
- Hapisten nasıl sıyrılmayı başardı aklım almıyor.
2. Örnek Cümle:- Ты думаешь, ты так просто отмандовываешься? [tı du-ma-iş, tı tak pros-ta at-man-do-vı-va-iş-sya?]
- Öyle kolayca sıyrılacağını mı sanıyorsun?
- Amından sıyrılmak / Amcıklaşarak sıyrılmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Отмандовываться
Latin Transkripsiyonu: Otmandovıvatsya
Okunuşu ve Vurgu: [at-man-do-vı-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın dört ana küfür kökünden biri olan манда [man-da] (kadın cinsel organı, am) kelimesinden türemiştir. Fiilin başında yer alan от- [at-] ön eki, bir eylemin tamamlanmasını, bir yerden uzaklaşmayı veya bir şeyden sıyrılmayı ifade eder. Fiilin sonundaki -ся [sya] eki ise dönüşlülük veya edilgenlik anlamı katar. Bu yapı, tam anlamıyla 'am yoluyla/amına koyarak bir şeyden sıyrılmak' veya 'amcıklaşarak kaçınmak' gibi bir çağrışım taşır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Отмандовываться [at-man-do-vı-vat-sya] fiili, son derece kaba ve argoyu ifade eden bir kelime olup, sorumluluktan kaçmak, bir işten sıyrılmak, bir görevden kaytarmak veya zor bir durumdan ustaca, bazen de manipülatif ve sinsi bir şekilde kurtulmak anlamında kullanılır. Özellikle Sovyet sonrası dönemde, bürokrasiye ve sisteme karşı bir tür pasif direnişi veya sorumluluktan kaçışı tanımlamak için yaygınlaşmıştır. Kelimenin kökündeki манда [man-da] kullanımı, bu kaçınma biçiminin çoğu zaman küçük düşürücü, kurnazca veya ahlaksızca algılandığına işaret eder. İfade, genellikle birine duyulan küçümseme veya sinir bozukluğunu dile getirmek için kullanılır; kişinin doğrudan yüzleşmek yerine, 'aşağılık' veya 'çirkin' olarak görülen yöntemlerle işten kaçtığını ima eder.