Отмандиться
(Otmanditsya)- Paçayı sıyırmak, mazeret uydurarak kurtulmak, kaytarmak: Bir sorumluluktan, cezadan veya hoşlanılmayan bir durumdan kurnazlık, yalan veya bahane uydurarak kendini kurtarmak.
1. Örnek Cümle:- Он опять отмандился от работы под предлогом болезни. [on ap-yat at-man-dit'-sya at ra-bo-tı pad pryed-lo-gam ba-lez-ni]
- Yine hastalık bahanesiyle işten kaytardı (paçayı sıyırdı).
2. Örnek Cümle:- Как тебе удалось отмандиться от этого задания? [kak tyebye u-dal-os' at-man-dit'-sya at e-ta-va za-da-ni-ya?]
- Bu görevden nasıl paçayı sıyırdın?
- Bir durumdan kurnazca kaçınmak, kendini aklamak: Genellikle dürüst olmayan yollarla bir yükümlülükten kaçınmak.
1. Örnek Cümle:- Он мастер отмандиться от любых проблем, найдёт тысячу причин. [on mas-tyer at-man-dit'-sya at lyu-bıh prob-lyem, nay-dyot tı-sya-çu pri-çin]
- Her türlü sorundan sıyrılmanın ustasıdır, bin bir sebep bulur.
- Amcıkla/Amcıklaşarak kendini sıyırmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Отмандиться
Latin Transkripsiyonu: Otmanditsya
Okunuşu ve Vurgu: [at-man-dit'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçada küfürlü bir argo kelime olan 'yalan söylemek', 'kandırmak' veya 'boş oturmak' anlamlarına gelen мандить [man-dit'] fiilinden türemiştir. мандить [man-dit'] kelimesinin kökeni ise, kadın cinsel organı anlamına gelen kaba argo sözcüğü манда [man-da]'ya dayanır. Kelimeye eklenen от- [ot] ön eki 'uzaklaşma', 'bir şeyden kurtulma' veya 'tamamlama' anlamı katarken, -ся [-sya] eki ise eylemin özne tarafından kendisine yönelik veya karşılıklı yapıldığını gösteren dönüşlü (reflexive) bir ektir. Dolayısıyla, kelime 'kandırma veya yalanla bir durumdan kendini sıyırma' anlamını taşır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Отмандиться [at-man-dit'-sya] fiili, özellikle Rusya'daki gayriresmi çevrelerde, öğrenciler arasında ve bazen suç jargonunda yaygın olarak kullanılan bir argo ifadedir. Bir sorumluluktan, cezadan veya hoşlanılmayan bir görevden kurnazlık, mazeret uydurma veya hile ile sıyrılmak, paçayı kurtarmak anlamında kullanılır. Bu kelime, kişinin dolambaçlı yollarla bir şeyden kurtulduğunu ve genellikle bu durumun dürüstlükten uzak olduğunu ima eder. Anlamsal olarak 'mazeret uydurmak', 'işi yokuşa sürmek' veya 'kaytarmak' gibi anlamlara gelen отмазаться [at-ma-zat'-sya] kelimesiyle benzerlik gösterir. Genellikle olumsuz bir çağrışım taşır ve kişinin yükümlülüklerinden kaçınma eğilimini vurgular.