Откосоёбиться
(Otkosoyobitsya)- Surat asmayı bırakmak, neşelenmek, kendine gelmek: Aşırı kötü, kasvetli veya sinir bozucu bir ruh halinden aniden ve zorla kurtulmak; durumu siklememeye başlayıp kendine gelmek.
1. Örnek Cümle:- Давай уже откосоёбимся, хватит ныть. [da-vay u-je at-ka-sa-yo-bim-sya, hva-tit nıt']
- Haydi siktir et şu hallerini artık, yeter sızlandığın.
2. Örnek Cümle:- Он долго хмурился, а потом взял и откосоёбился, будто ничего и не было. [on dol-ga hmu-ril-sya, a pa-tom vzyal i at-ka-sa-yo-bil-sya, bud-ta ni-çe-vo i nye bı-la]
- Uzun süre surat astı, sonra bir anda silkelendi, kendine geldi.
- Kendini çarpık sikilmişlikten çekmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Откосоёбиться
Latin Transkripsiyonu: Otkosoyobitsya
Okunuşu ve Vurgu: [at-ka-sa-yo-bit-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en güçlü küfür köklerinden biri olan 'еб-' [yeb] (sikmek) fiiline dayanır. Ön ek olarak 'от-' [at] (bir şeyden ayrılmak, uzaklaşmak, tamamlamak) ve 'косо-' [kasa] (eğri, çarpık, çapraz) kelime kökü bulunur. Sonundaki '-иться' [it-sya] ise fiili dönüşlü (reflexive) yapar. Kelimenin yapısı, 'kendini çarpık sikişten/sikilmişlikten kurtarmak' veya 'eğri sikişten çekmek' gibi bir anlama gelir. Bu etimolojik yapı, kelimeye derin bir olumsuzluk, rahatsızlık ve bu durumdan kurtulma çabası anlamı yükler.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Откосоёбиться» kelimesi, Rus argosunda ve ağır küfür jargonu olan 'мат' [mat] içinde yer alır. Genel olarak, asık suratlı, mutsuz veya kötü bir ruh halinde olan bir kişinin, bu durumdan aniden, zorla veya agresif bir şekilde çıkmasını ifade etmek için kullanılır. Normalde 'neşelenmek', 'suratını asmayı bırakmak' anlamına gelen «отхмуриться» [at-hmu-rit-sya] fiilinin çok daha kaba, argo ve küfürlü bir karşılığıdır. Kelimenin içerdiği 'косо' [kasa] (çarpık/eğri) kısmı, kişinin içinde bulunduğu kötü halin veya o hali bırakma eyleminin 'yanlış', 'garip' veya 'kabul edilemez' olduğunu vurgular. Bu kelimeyi kullanan kişi, karşıdaki kişiden ya da kendinden, içinde bulunduğu 'sikik' durumdan bir an önce çıkmasını ve olumsuz ruh halini terk etmesini talep eder. Sadece aşırı kaba ve samimi ortamlarda kullanılır; öfke, bıkkınlık veya mizahi bir küçümsemeyle söylenebilir.