Отхуяшиваться
(Othuyaşivat'sya)- Sorumluluktan kaba ve umursamazca kaçmak, bir işten sıyrılmak, kendini kaytarmak: Kişinin üzerine düşen bir görevi veya sorumluluğu, kaba yöntemlerle veya hile yaparak üstlenmekten kaçınması. Genellikle olumsuz ve küçümseyici bir anlam taşır.
1. Örnek Cümle:- Ну что ты опять отхуяшиваешься от работы? [nu şto tı ap-yat' at-hu-ya-şi-vat'-sya at ra-bo-tı?]
- Ne o yine işten mi kaytarmaya çalışıyorsun sikik?
2. Örnek Cümle:- Хватит отхуяшиваться, сделай уже то, что тебе сказали. [hva-tit at-hu-ya-şi-vat'-sya, zdye-lay u-je to, şto ti-bye ska-za-li]
- Yeter artık sıyrılma, sana söyleneni yap artık amına koyayım.
- Yarraklaşarak sıyrılmak / Yarrak gibi kendini kurtarmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Отхуяшиваться
Latin Transkripsiyonu: Othuyaşivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [at-hu-ya-şi-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en temel küfür köklerinden biri olan erkek cinsel organı anlamına gelen хуй [huy] kelimesinden türemiştir. Fiilin yapısı incelendiğinde, 'от-' [ot-] ön eki genellikle bir eylemin tamamlanması, bir şeyden uzaklaşma veya bir durumdan kurtulma anlamlarını taşır. '-яш-' kısmı ise fiile kaba, yoğun veya şiddetli bir eylem anlamı katan argo bir ektir. '-ивать-' son eki eylemin sürekliliğini veya tekrarlanan niteliğini belirtirken, '-ся' yansıma eki ise eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini veya öznenin kendisiyle ilgili olduğunu ifade eder. Kelimenin birebir kökensel anlamı 'yarrak gibi sıyrılmak' veya 'yarraklıkla bir şeyden kurtulmak' olarak yorumlanabilir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Отхуяшиваться [at-hu-ya-şi-vat'-sya] fiili, Rusça argo ve küfür jargonunda (Levin, 1986; Plutser-Sarno, 2005) bir sorumluluktan, görevden veya hoşnut olunmayan bir durumdan kaba, umursamaz ve genellikle hileli bir şekilde kaçınma eylemini ifade eder. Kelime, kişinin bir işi savuşturmak, kaytarmak veya kendisine verilen bir görevden sıyrılmak için her türlü yolu denediğini, hatta bunun için başkalarını manipüle ettiğini veya sahtekarlık yaptığını ima eder. Sadece fiziksel bir kaçışı değil, aynı zamanda zihinsel bir 'defolma' veya bir sorumluluğu üstlenmekten tamamen vazgeçmeyi de kapsar. Bu tür fiiller, Rusçanın dört ana küfür kökünden türetilerek dilin ifade gücünü artıran, pragmatik olarak kişinin bıkkınlığını, otorite reddini veya alaycılığını yansıtan dinamik yapılardır (Zemskaya, 1996; Sannikov, 1999). Özellikle günlük konuşmada, iş ortamlarında (özellikle fiziksel işlerde) veya toplumsal sorumluluklardan kaçınma durumlarında yaygın olarak kullanılır ve genellikle olumsuz bir çağrışım taşır.