Оправиться
(Opravitsya)- Sıçmak, bok yapmak: Tuvalet ihtiyacını gidermek, dışkılamak.
1. Örnek Cümle:- Мне нужно срочно оправиться. [mnye nuj-na sroç-na ap-ra-vit-sya.]
- Acilen sıçmam lazım.
2. Örnek Cümle:- Наконец-то я смог оправиться после двух дней запора. [na-ka-nyets-ta ya smog ap-ra-vit-sya pos-le dvuh dney za-po-ra.]
- İki günlük kabızlıktan sonra sonunda sıçabildim.
- Boklayarak kendini düzeltmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Оправиться
Latin Transkripsiyonu: Opravitsya
Okunuşu ve Vurgu: [ap-ra-vit-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Fiil оправиться [ap-ra-vit-sya], Slav dillerinde 'düzeltmek', 'yönetmek' veya 'sıraya koymak' anlamlarına gelen пра́вить [pra-vit'] kökünden türemiştir. Bu kök, Proto-Slavca *praviti (doğru yapmak, düzeltmek) fiiline dayanır. о- [o-] ön eki ise eylemin tamamlanmışlığını veya kapsamlılığını ifade eder. Kelimenin temel anlamı 'kendini düzeltmek', 'iyileşmek' veya 'işleri yoluna koymak'tır. Argo dilindeki 'defekasyon yapmak' anlamı ise, bedenin iç işlerini 'düzene sokmak' gibi bir örtmece yoluyla mecazi olarak gelişmiştir. Bu tür örtmeceli kullanımlar, bedensel fonksiyonların doğrudan ifade edilmesinden kaçınmak için dillerde sıkça görülür (Vasmer, Plutser-Sarno).
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus argosunda оправиться [ap-ra-vit-sya] kelimesi, doğrudan ve kaba bir şekilde 'sıçmak' veya 'bok yapmak' anlamına gelir. Bu kullanım, kelimenin orijinal anlamı olan 'kendini düzeltmek' veya 'iyileşmek' anlamlarından saparak, bir bedensel ihtiyacı giderme eylemini ifade eden bir tür 'eufemism' (örtmece) olarak ortaya çıkmıştır. Her ne kadar orijinal hali kibar olsa da, bu bağlamdaki kullanımıyla oldukça kaba ve resmi olmayan bir ifade haline gelmiştir. Bu tür semantik kaymalar, genellikle toplumsal hassasiyetler nedeniyle belirli eylemleri daha 'hafif' veya dolaylı yoldan ifade etme ihtiyacından doğar; ancak zamanla bu dolaylı ifadeler de argo katmanına dahil olabilir. Özellikle hapishane veya sokak jargonda (феня [fe-nya] kültüründe), bu tür kelimelerin doğrudan ve günlük hayattaki karşılıkları kadar yaygın olmasa da, daha kaba bir dil kullanımında yer bulduğu görülür (Elistratov, Mokienko & Nikitina).