Опиздошиваться
(Opizdoşivat'sya)- Tamamen aldanmak, kazıklanmak, aptal yerine konmak (ağır): Bir durumda ağır bir şekilde yanıltılmak, dolandırılmak veya kandırılmak. Genellikle kişinin kendi saflığı, dikkatsizliği veya kötü muhakemesi sonucu büyük bir zarara uğraması. Bu, basit bir yanılmadan çok daha derin ve yıkıcı bir aldatmacayı ifade eder.
1. Örnek Cümle:- Я думал, он мне поможет, а в итоге я опиздошился по полной программе. [ya du-mal, on mnye pa-mo-jet, a v it-o-gye ya a-piz-do-şil-sya pa pol-nay prag-ra-mye]
- Onun bana yardım edeceğini düşünmüştüm, ama sonunda tam anlamıyla kazıklandım.
2. Örnek Cümle:- Не будь лохом, иначе опиздошишься на всю катушку. [nye but' lo-ham, i-na-çe a-piz-do-şiş-sya na vsyu ka-tuş-ku]
- Keriz olma, yoksa fena kazıklanırsın.
- Büyük bir yenilgiye uğramak, her şeyini kaybetmek, batırmak (ağır): Bir mücadelede, oyunda, finansal bir işte veya herhangi bir durumda ağır ve kapsamlı bir mağlubiyet almak, maddi veya manevi olarak her şeyini yitirmek, mahvolmak. Bu ifade, genellikle geri dönüşü olmayan bir kayıp durumunu betimler.
1. Örnek Cümle:- После той сделки мы опиздошились так, что еле концы с концами сводим. [pos-le toy sdyel-ki mı a-piz-do-şi-lis tak, şto ye-le kan-tsı s kan-tsa-mi svo-dim]
- O anlaşmadan sonra öyle bir battık ki, ucu ucuna geçiniyoruz.
2. Örnek Cümle:- Он поставил всё на кон и, конечно же, опиздошился. [on past-a-vil vsyo na kon i, ka-nyeç-na je, a-piz-do-şil-sya]
- Her şeyini ortaya koydu ve tabii ki büyük bir yenilgiye uğradı (battı).
- Kendini gülünç duruma düşürmek, rezil olmak, kepaze olmak (ağır): Genellikle bir hata, beceriksizlik, yanlış hesaplama veya kabul edilemez bir davranış sonucu kendini başkalarının gözünde küçük düşürmek, itibarını tamamen kaybetmek, utanç verici bir duruma düşmek.
1. Örnek Cümle:- Ты пошёл на эту авантюру и опиздошился перед всеми. [tı pa-şol na e-tu a-van-t'yu-ru i a-piz-do-şil-sya pye-red vsye-mi]
- Bu maceraya atıldın ve herkesin önünde rezil oldun.
- Aldanmak
- Kaybetmek/Yenilmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Опиздошиваться
Latin Transkripsiyonu: Opizdoşivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [a-piz-do-şi-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Fiil, Rusçanın dört ana küfür kökünden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı) kelimesinin kökünden türemiştir. Bu kök, Rusçada yoğun bir şekilde aşağılama, olumsuzluk, yoğunluk ve yıkım anlamlarını pekiştirmek için kullanılır. Kelime yapısı şu şekildedir: о- (pekiştirici/tamamlayıcı ön ek) + пизд- + -ош- (eylemi kötüleştirme veya beceriksizce yapma anlamı katan fiil eki) + -ива- (süreklilik/geniş zaman bildiren fiil eki) + -ть (mastar eki) + -ся (dönüşlülük/edilgenlik bildiren son ek). Bu yapı, eylemin kişinin kendine yönelik olduğunu veya kişinin bu eylemden olumsuz etkilendiğini vurgular. Vasmer ve Plutser-Sarno'nun çalışmalarına göre, пизда kökünün kullanımı, basit bir hatadan çok daha şiddetli, çoğu zaman geri dönüşü olmayan bir yenilgi, aldanma veya fiyaskoyu ifade eder. Опиздошиваться [a-piz-do-şi-vat'-sya] kelimesi, kişinin tamamen mahvolduğu, kazıklandığı veya ağır bir şekilde kaybettiği durumları tanımlar.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Опиздошиваться [a-piz-do-şi-vat'-sya] kelimesi, Rus argosunun en kaba ve aşağılayıcı ifadelerinden biridir ve genellikle kişinin kendi aptallığı, dikkatsizliği veya naifliği sonucu büyük bir zarara uğraması, aldatılması veya tam anlamıyla mahvolması durumlarında kullanılır. Bu ifade, sadece bir hata yapmaktan öte, kişinin kendini tamamen bitirdiği, itibarsızlaştırdığı veya geri döndürülemez bir duruma düşürdüğü anlamına gelir. Plutser-Sarno'nun da belirttiği gibi, пизда kökünden türeyen kelimeler, eylemin şiddetini ve olumsuzluğunu abartılı bir şekilde vurgular. Sosyolojik açıdan, bu tür ifadeler Levin ve Zemskaya'nın çalışmalarında da incelendiği üzere, konuşmacının duyduğu derin hayal kırıklığını, öfkeyi veya durumu mizahi ama keskin bir dille eleştirme ihtiyacını yansıtır. Kumar, iş anlaşmaları, kişisel ilişkiler veya herhangi bir rekabetçi ortamda, bir tarafın diğerine karşı tam bir mağlubiyet yaşadığı veya dolandırıldığı anlarda sıklıkla duyulabilir. Bu kelime, konuşmacının olay karşısındaki şaşkınlığını, öfkesini veya başkasının durumuna karşı alaycı tavrını ortaya koyar. Sovyet sonrası dönemde, özellikle 90'lı yılların çalkantılı ekonomik ve sosyal yapısında, insanların sıkça dolandırıldığı veya varlıklarını kaybettiği durumlarda bu ve benzeri küfürlü ifadelerin kullanımı artış göstermiştir. Bu bağlamda, Chalidze'nin Sovyet suç dünyası üzerine çalışmaları, bu tür ağır ifadelerin mağduriyet ve güçsüzlük durumlarını nasıl betimlediğini anlamak için bir çerçeve sunar.
4. KAYNAKÇA
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия.
- Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.