Опиздиться
(Opizditsya)- Çok kötü hata yapmak, gaf yapmak, işleri berbat etmek (özellikle konuşarak): Bir konuda dil sürçmesiyle veya dikkatsizce konuşarak kendini veya durumu telafisi zor bir şekilde rezil etmek, mahvetmek.
1. Örnek Cümle:- Он вчера так опиздился на совещании, что теперь его точно уволят. [on v-çi-ra tak a-piz-dil'-sya na sa-vi-şa-ni-i, şto ti-per' i-vo toç-na u-vol-yat]
- Dün toplantıda öyle bir gaf yaptı ki, şimdi onu kesin kovacaklar.
2. Örnek Cümle:- Ну вот, опять опиздились со сроками. [nu vot, a-pyat' a-piz-di-lis' sa sro-ka-mi]
- İşte yine terminleri berbat ettik.
- Kendini rezil etmek, utanç verici bir duruma düşmek: Kendi hatası veya beceriksizliği yüzünden büyük bir utanç veya aşağılanma yaşamak.
1. Örnek Cümle:- Он думал, что всех обманул, но в итоге сам опиздился. [on du-mal, şto vsyeh ab-ma-nul, no v it-o-ge sam a-piz-dil'-sya]
- Herkesi kandırdığını sanıyordu ama sonunda kendi kendini rezil etti.
- Konuşarak kendini amcık etmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Опиздиться
Latin Transkripsiyonu: Opizditsya
Okunuşu ve Vurgu: [a-piz-dit'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın dört ana küfür kökünden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı, vajina) kökünden türemiştir. Fiilin yapısı о- [o-] ön eki, -ить [it'] fiil eki ve -ся [sya] dönüşlülük/edilgenlik ekiyle kurulmuştur. о- ön eki, bir eylemin tamamlandığını, aşırıya kaçtığını veya tüm alanı kapsadığını ima edebilirken, -ся eki eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini veya öznenin kendisini etkilediğini gösterir. Dolayısıyla опиздиться [a-piz-dit'-sya] fiili, kelimenin temel küfür kökü olan "vajina" ile doğrudan bağlantılı, son derece kaba ve müstehcen bir anlama sahiptir ve bir tür başarısızlığı veya utanç verici durumu ifade eder. Bu fiil, обговориться [ab-ga-va-rit'-sya] (yanlış konuşmak, dil sürçmesi yapmak, gaf yapmak) fiilinin kaba ve küfürlü bir eşdeğeri olarak düşünülebilir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
опиздиться [a-piz-dit'-sya] kelimesi, Rusça argoda ve ağır küfürlü dilde "çok büyük bir hata yapmak", "işleri berbat etmek", "kendini rezil etmek" veya özellikle "konuşarak bir pot kırmak, gaf yapmak" anlamlarında kullanılır. Bu kelime, bir kişinin kendi dikkatsizliği, aptallığı veya beceriksizliği sonucunda utanç verici, telafisi zor bir duruma düşmesini ifade eder. Plutser-Sarno (2005) gibi araştırmacılar, Rusçadaki müstehcen kelimelerin yapısını incelerken, bu tür fiillerin, konuşucunun öfkesini, hayal kırıklığını veya alaycılığını en yoğun şekilde ifade etme aracı olduğunu belirtirler. Levin (1986) ise bu tür ifadelerin pragmatik analizinde, konuşucunun olay karşısındaki şaşkınlığını ve durumu küçümsemesini gösterdiğini ortaya koyar. Kelime, sıradan bir hatadan çok daha öte, kişiyi veya durumu tamamen itibarsızlaştıran, "felaketle sonuçlanan bir gaf" anlamını taşır. Sosyal normların ve dilsel tabuların yıkıldığı samimi ama kaba ortamlarda (örneğin arkadaşlar arası, işçi ortamları, alt kültürler) yaygın olarak kullanılır. Özellikle 20. yüzyılın sonlarında ve post-Sovyet dönemde, Zemskaya (1996) tarafından incelenen dilsel değişimlerle birlikte, bu tür kaba ifadelerin günlük dildeki kullanım sıklığı ve kabul edilebilirliği artmıştır. Bu, bireysel hayal kırıklıklarını ve sisteme karşı bir duruşu ifade etme biçimi olarak da görülebilir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).