Омандяшиваться
(Omandyaşivat'sya)- Kandırılmak, aldatılmak, enayi yerine konmak: Bir hile veya aldatmaca sonucu aptal durumuna düşmek, fena halde kandırılmak veya manipüle edilmek.
1. Örnek Cümle:- Что, опять омандяшиваешься на эту аферу? [şto, a-pyat' a-man-dya-şi-va-yış-sya na e-tu a-fye-ru?]
- Ne, yine mi bu sahtekarlığa kandırılıyorsun/enayi yerine konuluyorsun?
2. Örnek Cümle:- Хватит омандяшиваться! Пора уже мозги включить. [hva-tit a-man-dya-şi-vat'-sya! pa-ra u-je maz-gi fklyu-çit']
- Yeter artık kandırıldığın/enayileştiğin! Artık kafanı çalıştır.
- Aldanmak / Kendini kandırmak / Yanılmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Омандяшиваться
Latin Transkripsiyonu: Omandyashivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [a-man-dya-şi-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Омандяшиваться» kelimesi, standart Rusçada "aldanmak, kendini kandırmak, yanılmak" anlamlarına gelen «обманываться» [ab-ma-nı-vat'-sya] fiilinin oldukça kaba ve argo bir türevidir. Bu kelimenin temelindeki «обман» [ab-man] kökü "aldatma, hile" anlamına gelir. Kelimedeki kaba ve aşağılayıcı anlam güçlendirmesi, Rus küfür jargonunun temel köklerinden biri olan ve kadın cinsel organı anlamına gelen «манда» [man-da] kelimesinin dolaylı bir türevi veya çağrışımı olan «мандяш» öğesinden gelmektedir. Bu ekleme, kelimeye sadece aldanmak değil, aynı zamanda "aptal yerine konulmak, tamamen enayileşmek, fena halde kandırılmak" gibi çok daha güçlü, aşağılayıcı ve müstehcen bir anlam yükler. Plutser-Sarno'nun (2005) da belirttiği gibi, Rusçada küfür köklerinin nötr kelimelerle birleşerek yeni ve müstehcen anlamlar yaratması yaygın bir dilsel olgudur.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu fiil, sıradan bir hatayı veya yanılgıyı ifade etmekten çok, kişinin safdilliği, dikkatsizliği veya başkaları tarafından manipüle edilmesi sonucu, utanç verici bir biçimde aldatılmasını veya kandırılmasını tanımlar. Argo ve sokak dilinde sıkça rastlanan «омандяшиваться» [a-man-dya-şi-vat'-sya], kişinin kendini aptal durumuna düşürdüğünü, bir başkasının kurbanı olduğunu ve bunun son derece aşağılayıcı olduğunu vurgular. «Манда» [man-da] kökünün ima edilmesi, aldatılma eylemine metaforik bir "cinsel istismar" veya "fena halde kazık yemek" çağrışımı katarak, olayın ciddiyetini ve kişiye verilen zararı abartır. Sannikov'un (1999) "Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili" adlı çalışmasında ele aldığı gibi, Rus dili, dil oyunları ve argo türetmeler yoluyla güçlü duygusal ifadeler yaratmada oldukça zengindir. Bu kelime de, alaycılık, öfke ve hayal kırıklığı gibi duyguları en üst düzeyde ifade etmek için kullanılır. Özellikle yakın arkadaş grupları veya gayriresmi ortamlarda, durumu mizahi ama aynı zamanda acımasız bir dille yorumlamak amacıyla tercih edilir. Bu tür küfürlü argo kullanımlar, Levin'in (1986) "Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine" adlı eserinde incelenen, pasif-agresif veya aşağılayıcı anlatımın bir parçasıdır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
