Объебон
(Obyebon)- Hile, dolandırıcılık, kazık: Birini kandırma, aldatma veya parasını/malını ele geçirme eylemi.
1. Örnek Cümle:- Нас опять на объебон взяли. [nas ap-yat na ab-yi-bon vzya-li]
- Bizi yine kazıkladılar.
2. Örnek Cümle:- Это был чистый объебон, как он мог в это поверить? [e-ta bıl çis-tı ab-yi-bon, kak on mog v e-ta pa-ve-rit']
- Bu saf bir dolandırıcılıktı, buna nasıl inanabildi?
- İddianame kopyası, suçlama belgesi: Yasal süreçlerde kişiye tebliğ edilen suçlama evrakları veya iddianameye verilen küçümseyici ad.
1. Örnek Cümle:- Пришёл объебон от следователя, теперь надо думать. [pri-şol ab-yi-bon at slet-va-ti-lya, tip-yer' na-da du-mat']
- Müfettişten 'suçlama belgesi' geldi, şimdi düşünmemiz lazım.
2. Örnek Cümle:- Мне уже принесли мой объебон, надо читать, что там написали. [mnye u-je pri-nis-li moy ab-yi-bon, na-da çi-tat', şto tam na-pi-sa-li]
- Bana çoktan 'belalarımı' (suçlama belgelerimi) getirdiler, ne yazmışlar okumam lazım.
- Kazıklama, dolandırma
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Объебон
Latin Transkripsiyonu: Obyebon
Okunuşu ve Vurgu: [ab-yi-bon]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Объебон» [ab-yi-bon] kelimesi, Rus argosunda ve ağır küfürlü dilde yaygın olarak kullanılan «объебать» [ab-yi-bat'] fiilinden türemiştir. Bu fiil, «ебать» [yi-bat'] kökünden gelir ve bu kök, Rusçadaki en temel ve ağır küfür köklerinden biridir. «Объебать» fiili, 'birini fena halde kandırmak, dolandırmak, kazıklamak, mahvetmek' gibi anlamlara gelir. Ön ek «об-» [ap-] fiile 'tamamen, etrafını sararak' gibi bir yoğunluk veya tamamlama anlamı katarken, son ek «-он» [on] ise eylemin kendisini veya sonucunu ifade eden bir isimleşme işlevi görür. Dolayısıyla «объебон», 'yapılan dolandırıcılık, hile, kazık' veya 'birini aldatma eyleminin kendisi' anlamlarına gelir. Kelimenin kökenindeki bu ağır küfürlü fiil, «объебон» kelimesine de yüksek derecede kaba ve alaycı bir ton katar.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Объебон» [ab-yi-bon] kelimesi, özellikle Rus yeraltı dünyası, suç çevreleri ve genel olarak kaba, sokak dilinde oldukça yaygın bir kullanıma sahiptir. Temel anlamı olan 'dolandırıcılık, hile, kazık', genellikle bir kişiyi kurnazca aldatma, malını veya parasını ele geçirme eylemini tanımlamak için kullanılır. Bu bağlamda, hırsızlar, dolandırıcılar veya genel olarak dürüst olmayan kişiler arasındaki etkileşimlerde sıkça duyulur. Kelime, aldatmanın planlı ve kasıtlı doğasını vurgular.
Kelimenin ikinci anlamı olan 'suçlama belgesi kopyası' (копия обвинительного заключения [kopiya ab-vi-ni-til-na-va zak-lü-çe-ni-ya]) ise, Rus cezaevleri ve yargı sistemiyle ilgili argo bir kullanımdır. Bu, suçlanan kişinin kendisine tebliğ edilen iddianame veya mahkeme evraklarını küçümseyici, alaycı ve bıkkın bir dille ifade etme biçimidir. Burada evrak, kişinin hayatını olumsuz etkileyecek, 'işini bitirecek' veya 'onu kazıklayacak' bir belge olarak algılanır. Suç dünyası içinde, yasal süreçlerin kendilerine karşı bir hile veya tuzak olarak görüldüğü bu kültürel bağlamda, resmi belgelerin bu denli kaba bir ifadeyle anılması, sistemle olan çatışmacı ve düşmanca ilişkiyi gözler önüne serer. Bu kullanım, Stalinizm dönemindeki yargı süreçleri ve Gulag tecrübeleri gibi tarihsel travmaların dil üzerindeki etkilerini de yansıtabilir (Chalidze, 1977; Likhachev, 1933). Kelime, toplumun alt katmanlarında, otoriteye karşı duyulan öfke ve çaresizliği de dolaylı yoldan ifade eder.
4. KAYNAKÇA
- Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Likhachev, D. S. (1933). Черты первобытного примитивизма воровской речи (Hırsız Dilindeki İlkel Primitivizm Özellikleri).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.