Объебениваться
(Ob'yebenivat'sya)- Kendini aşırı derecede aptal durumuna düşürmek/aptallaşmak: Kendi eylemleri veya düşüncesiz davranışları nedeniyle tam bir budala gibi görünmek veya akılsızca davranmak.
1. Örnek Cümle:- Да что ты, совсем объебенился? Разве так делают? [da şto tı, saf-sem ab-yeb-ye-ni-l'sya? raz-ve tak de-la-yut?]
- Ne o, tamamen kendini mi aptal durumuna düşürdün? Böyle mi yapılır?
2. Örnek Cümle:- Не объебенивайся так, подумай, что ты делаешь. [nye ab-yeb-ye-ni-vay-sya tak, pa-dum-ay, şto tı de-la-yış]
- Böyle aptallaşma, ne yaptığını düşün.
- Kendini kandırmak, bariz bir şekilde aldanmak: Çok açık ve saçma bir yalana veya duruma inanarak kendini enayi yerine koymak.
1. Örnek Cümle:- Как можно было так объебениваться на эту чушь? [kak moj-na bı-la tak ab-yeb-ye-ni-vat-sya na e-tu çuş?]
- Bu saçmalığa nasıl bu kadar kendini kandırabilirsin?
2. Örnek Cümle:- Он совсем объебенился со своей идеей, никто ему не верит. [on saf-sem ab-yeb-ye-ni-l'sya sa svay-ey i-dey-ey, nik-to ye-mu nye ve-rit]
- O, kendi fikriyle tamamen kendini kandırdı, kimse ona inanmıyor.
- Kendini aptallaştırmak
- Kendini budala yerine koymak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Объебениваться
Latin Transkripsiyonu: Ob'yebenivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [ab-yeb-ye-ni-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en temel ve müstehcen küfür köklerinden biri olan ебать [ye-bat'] fiilinden türemiştir. Bu kök, Proto-Slavca *jebti fiiline dayanır ve "cinsel ilişkiye girmek" anlamına gelir. Объебениваться fiili ise doğrudan ебень [ye-ben'] kelimesinden türetilmiştir ki bu kelime "aptal", "budala", "salak" anlamlarına gelen ağır bir argo ifadedir. Fiilin başına gelen об- [ob-] ön eki, eylemin "tamamen", "her yönüyle" veya "etrafını saracak şekilde" gerçekleştiğini vurgular. Sonundaki -ивать [i-vat'] eki eylemin sürekliliğini veya tekrarlanan doğasını (edilgen fiil yapısını) gösterirken, reflexive -ся [sya] eki eylemin özne tarafından kendi kendine yapıldığını veya özneyi etkilediğini ifade eder. Dolayısıyla kelimenin yapısal anlamı, "kendini tamamen aptal durumuna düşürmek" veya "kendi kendine tam bir budala haline gelmek" şeklinde özetlenebilir. Bu kelime, "aptallaşmak" anlamına gelen одурачиваться [a-du-ra-çi-vat-sya] kelimesinin çok daha kaba ve şiddetli bir karşılığıdır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Объебениваться kelimesi, Rus argosunda ve ağır küfürlü dilde yaygın olarak kullanılan, son derece kaba ve aşağılayıcı bir fiildir. Anlamı, kişinin kendi eylemleri veya genel tavırlarıyla kendini tam bir aptal, budala veya enayi durumuna düşürmesi, akılsızca davranması veya başkaları tarafından kolayca aldatılmasıdır. Kelimenin taşıdığı bu yoğun aşağılama hissi, köken aldığı müstehcen ебень [ye-ben'] kelimesinden gelir. Bu ifade, sadece kişinin hata yapmasını değil, aynı zamanda bu hatayı çok bariz, beceriksiz ve utanmaz bir şekilde yapmasını ima eder. V. S. Elistratov'un "Rus Argosu Sözlüğü" ve Mokienko & Nikitina'nın "Büyük Rus Jargonu Sözlüğü" gibi eserler, bu türden türetilmiş küfürlü ifadelerin gündelik dildeki yaygınlığını ve anlamsal derinliğini ortaya koyar.
Sosyodilbilimsel açıdan (Levin, Zemskaya), bu fiil, konuşucunun bir durum veya kişi karşısındaki aşırı tiksintisini, öfkesini veya hayal kırıklığını dile getirme aracı olarak işlev görür. Kişi bu kelimeyi kullanarak, muhatabının veya kendisinin sergilediği aptallığın sıradan bir hata olmaktan çıkıp, neredeyse bir akıl tutulması seviyesine ulaştığını vurgular. -Ся [sya] ekinin varlığı, eylemin kişinin kendine yönelik olduğunu, yani kişinin kendi kendini aptal durumuna soktuğunu gösterir ki bu da suçlayıcı ve aşağılayıcı anlamı pekiştirir. Genellikle erkekler arasında, aşırı informal ve kaba sohbet ortamlarında veya büyük bir hayal kırıklığı ve öfke anında kullanılır. Resmi ortamlarda veya yabancılarla konuşurken kullanılması son derece yakışıksız ve saygısızca kabul edilir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).