Объебениться
(Obyebenitsya)- Kendini becermek, kendini aldatmak, büyük hata yapmak: Kişinin kendi eylemleri veya kararları sonucunda kötü bir duruma düşmesi, aldanması, aptal yerine konulması veya büyük bir hata yapması. Bu, genellikle pişmanlık ve öfke duygularını ifade eder.
1. Örnek Cümle:- Я совсем объебенился с этим проектом, надо было слушать умных людей. [ya sav-sem ab-yi-bi-nit'-sa s e-tim pro-yek-tam, na-da bı-la slu-şat' um-nıh lyu-dey]
- Bu projeyle resmen kendimi becerdim, akıllı insanları dinlemeliydim.
2. Örnek Cümle:- Он опять объебенился, поверив этому мошеннику. [on ap-yat' ab-yi-bi-nit'-sa, pa-ve-riv e-ta-mu ma-şen-ni-ku]
- Yine kendini aptal yerine koydu, o dolandırıcıya inanarak.
3. Örnek Cümle:- Ну всё, объебенились! Теперь будем расхлёбывать. [nu fsyo, ab-yi-bi-nil'-is', ti-pyer' bu-dyem ras-hlyo-bı-vat']
- Tamamdır, sıçtık! Şimdi bu haltı temizleyeceğiz.
- Kendini aldatmak
- Yanılmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Объебениться
Latin Transkripsiyonu: Obyebenitsya
Okunuşu ve Vurgu: [ab-yi-bi-nit'-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu ağır küfür fiili, Proto-Slavca *jebti kökünden türeyen ve Rusçada cinsel ilişkiye girmek anlamına gelen kaba fiil ебать [ye-bat'] ile ilişkilidir. Fiil, ön ek объ- [ab-], fiil kökü -еб- [yeb-] ve dönüştürücü, edilgenlik veya refleksiflik ifade eden son ek -ениться [-yenit'sya] yapılarından oluşur. Ön ek объ- [ab-], burada bir eylemin tamamlanmasını veya genellikle olumsuz bir sonuca yol açan bir hatayı, aşırılığı ima eder. Kelimenin yapısı, eylemin kişinin kendine yönelik olduğunu veya kişinin kendi eylemleri sonucunda olumsuz bir duruma düştüğünü gösterir. Dolayısıyla, kelimenin temel anlamı 'kendi kendini becermek', 'kendi kendini aldatmak' veya 'kendi hatası yüzünden başını belaya sokmak' şeklinde etimolojik olarak şekillenmiştir. Vasmer'in ve Plutser-Sarno'nun çalışmalarına göre, bu tür küfür kökleri genellikle güçlü duygusal yük taşıyan ve mecazi anlamda geniş bir kullanım alanına sahip ifadelerdir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Объебениться [ab-yi-bi-nit'-sa] fiili, Rus argosunda ve ağır küfür jargonunda (Elistratov, Mokienko & Nikitina) kişinin büyük bir hata yapması, kendini aptal yerine koyması, aldanması veya kendi eylemleri sonucunda çok kötü bir duruma düşmesini ifade etmek için kullanılır. İfade, genellikle pişmanlık, hayal kırıklığı, öfke veya kendine yönelik sert bir eleştiri tonu taşır. Kullanımı son derece kaba ve aşağılayıcıdır, bu nedenle resmi ortamlarda veya yabancılarla konuşurken kesinlikle kaçınılması gereken bir kelimedir. Sözcük, kişinin bir kararının veya eyleminin ne kadar büyük ve geri dönülmez bir hataya yol açtığını vurgular. Örneğin, bir yatırımda başarısız olmak, bir anlaşmada kazık yemek veya kendi aptallığı yüzünden kötü bir duruma düşmek gibi durumlarda kullanılır. Levin'in müstehcen ifadeler üzerine yaptığı çalışmalar ve Zemskaya'nın 20. yüzyıl Rus dili analizleri, bu tür kelimelerin Rus toplumunda duygusal boşaltım, protesto ve sosyal eleştiri aracı olarak ne denli güçlü bir rol oynadığını göstermektedir. Bu kelime, sadece bir hatayı değil, aynı zamanda bu hatanın yarattığı derin hayal kırıklığı ve öfkeyi de aktarır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).