Объебаться
(Ob'yebat'sya)- Kendi kendini alt etmek, kendi tuzağına düşmek, kendini kandırmak: Birini kandırmaya veya akıllı davranmaya çalışırken, istemeden kendi zararına olacak bir hata yapmak; kendi hilesinin veya kurnazlığının kurbanı olmak.
1. Örnek Cümle:- Он думал, что всех перехитрит, а в итоге объебался сам. [on dumal, şto fsyeh perihitrit, a v itogye ab-ye-bat'-sya sam]
- Herkesi alt edeceğini sandı ama sonunda kendi kendini alt etti.
2. Örnek Cümle:- Мы объебались с этим проектом, теперь всё переделывать. [mı ab-ye-bat'-sya s etim proyek-tam, tiper' fsyo peredeli-vat']
- Bu projede kendi kendimizi becerdik (işi batırdık), şimdi her şeyi baştan yapmalıyız.
3. Örnek Cümle:- Я так спешил, что объебался и сел не в тот автобус. [ya tak spe-şil, şto ab-ye-bat'-sya i sel nye v tot afto-bus]
- O kadar acele ettim ki kendimi kandırıp (yanlışlık yapıp) yanlış otobüse bindim.
- Kendini becermek
- Kendi kendini alt etmek
- Kendi kendini aldatmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Объебаться
Latin Transkripsiyonu: Ob'yebat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [ab-ye-bat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçadaki en temel ve kaba küfür köklerinden biri olan ебать [ye-bat'] (cinsel ilişkiye girmek, becermek) kelimesinden türemiştir. Bu kök, Slav dillerindeki eski Hint-Avrupa dillerine kadar uzanan, çiftleşme, vurma veya dövme anlamlarına gelen Proto-Slavca *
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Объебаться [ab-ye-bat'-sya] fiili, Rus argosunda ve kaba dilde kişinin kendi akılsızlığı, fazla kurnazlığı veya yanlış hesaplaması sonucu kötü bir duruma düşmesini, kendini aldatmasını veya kendi kendini mahvetmesini anlatır. Bu ifade, genellikle kişinin başkalarını alt etmeye çalışırken, sonunda kendi tuzağına düşmesi veya kendi çıkarlarını zedeleyici bir hata yapması durumlarında kullanılır.
Sözcük, Rus dilinin müstehcen ifadeleri üzerine yapılan pragmatik analizlerde (Levin, 1986) kişinin kendi eylemlerinden kaynaklanan olumsuz sonuçları ve bu sonuçlara yönelik alaycı ya da pişmanlık yüklü bir tepkiyi yansıtması açısından incelenir. Dil oyunlarının aynasında (Sannikov, 1999) bu tür ifadeler, bir tür sözel saldırı veya öz-eleştiri aracı olarak işlev görür. Ağır küfür jargonunun (Plutser-Sarno, 2005; Mokienko & Nikitina, 2000) bir parçası olarak, toplumun belirli kesimlerinde, özellikle sokak jargonunda ve hatta bazı mesleki çevrelerde yaygın olarak kullanılır. Hapishane kültürü ve kriminal argoda (феня [fe-nya]) da kendi kendini becerme veya bir aldatmacanın ters tepmesi gibi durumları ifade etmek için benzer derecede güçlü ve çarpıcı terimler mevcuttur (Galeotti, 2018; Chalidze, 1977), zira bu ortamlarda yapılan hataların sonuçları çok daha ağır olabilmektedir. Sözcük, kendi kurnazlığının kurbanı olma durumunu vurgulayarak, acı bir ironi veya sert bir eleştiri tonu taşır.
4. KAYNAKÇA
- Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Galeotti, M. (2018). The Vory: Russia's Super Mafia. Yale University Press.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).