Объебашиваться
(Ob'yebaşivatsya)- Hata yapmak, berbat etmek, batırmak: Bir işi, durumu veya planı tamamen bozmak, telafisi zor bir hata yapmak.
1. Örnek Cümle:- Я вчера так объебашился с этим отчетом, что теперь все переделывать надо. [ya vçera tak ab-ye-ba-şıl-sya s e-tim at-çyotam, şto ti-per' fsyo pi-ri-dye-lı-vat' na-da]
- Dün bu raporla o kadar çok hata yaptım ki, şimdi her şeyi baştan yapmak gerekiyor.
2. Örnek Cümle:- Весь проект объебашился из-за его невнимательности. [ves' pro-ekt ab-ye-ba-şıl-sya iz-za ye-vo ni-vni-ma-til'-nas-ti]
- Tüm proje onun dikkatsizliği yüzünden berbat oldu.
- Aşırı derecede sarhoş olmak veya uyuşturucu almak: Bilincini kaybedecek, kendini kontrol edemeyecek kadar çok alkol veya uyuşturucu kullanmak.
1. Örnek Cümle:- Он так объебашился на вечеринке, что его еле до дома дотащили. [on tak ab-ye-ba-şıl-sya na vi-çi-rin-ke, şto ye-vo ye-le da do-ma da-ta-şçi-li]
- Partide o kadar kafayı buldu ki, eve zar zor taşıdılar.
2. Örnek Cümle:- После того, как он объебашился, он начал нести полную чушь. [pos-le ta-vo, kak on ab-ye-ba-şıl-sya, on na-çal ni-sti pol-nu-yu çuş']
- Kafayı bulduktan sonra tamamen saçmalamaya başladı.
- Kandırılmak, aldatılmak, dolandırılmak: Bir başkası tarafından hile ile yanlış duruma düşürülmek, mağdur edilmek.
1. Örnek Cümle:- Меня опять объебашили с этим онлайн-магазином. [mi-nya ap-yat' ab-ye-ba-şi-li s e-tim on-layn-ma-ga-zi-nam]
- Bu online mağazayla beni yine dolandırdılar.
2. Örnek Cümle:- Не дай себя объебашить этим мошенникам! [nye day si-bya ab-ye-ba-şit' e-tim ma-şen-ni-kam!]
- Bu dolandırıcılara kendini kandırtma!
- Kendini tamamen mahvetmek/batırmak
- Tamamen aptal duruma düşmek/kandırılmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Объебашиваться
Latin Transkripsiyonu: Ob'yebaşivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [ab-ye-ba-şi-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçadaki en temel küfür köklerinden biri olan ебать [yebat'] fiilinden türemiştir. Ебать fiilinin kendisi Proto-Slavca *jebati kökeninden gelir ve cinsel ilişkiyi ifade eden son derece kaba bir anlam taşır. Fiil, об- [ob] ön eki, -ива- [-iva] tekrar eden eylemi belirten sonek ve -ся [-sya] dönüşlülük/edilgenlik belirten ek ile türetilmiştir.
- об- [ob] ön eki genellikle "çevresini sarmak, tamamlamak, etrafını kuşatmak" veya "bir şeyi tam olarak yapmak" gibi anlamlar katarken, argoda eylemin aşırılığını veya tam anlamıyla gerçekleştiğini vurgular.
- -ива- [-iva] soneki fiile eylemin tekrarlanan veya sürekli olduğunu ifade eder.
- -ся [-sya] soneki ise fiile dönüşlü (kendine yönelik) veya edilgen bir anlam katar.
Dolayısıyla объебашиваться [ab-ye-ba-şi-vat'-sya] fiili, kelimenin tam anlamıyla "kendini tamamen 'mahvetmek', bir şeyi tamamen 'berbat etmek'" veya "bir konuda tamamen 'yanılmak/kandırılmak'" gibi bir anlam taşır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Объебашиваться [ab-ye-ba-şi-vat'-sya] kelimesi, Rus dilindeki küfürlü argo içinde (Plutser-Sarno, 2005; Elistratov, 2000), özellikle de günlük konuşma ve yeraltı jargonunda yaygın olarak kullanılan son derece kaba bir ifadedir. Bu kelime, ебать [yebat'] kökünün taşıdığı güçlü olumsuz anlamı nedeniyle, konuşmacının öfkesini, hayal kırıklığını, pişmanlığını veya durumun ciddiyetini vurgulamak için kullanılır. Kelimenin birden fazla anlamı, Rus argosunun esnekliğini ve bağlamdan türeyen zenginliğini gösterir:
- Hata Yapmak veya Berbat Etmek: En yaygın kullanımlarından biri, büyük bir hata yapmak, bir işi tamamen batırmak veya bir durumu telafisi zor bir şekilde mahvetmek anlamındadır. Bu, genellikle kişinin kendi eylemleri sonucunda yaşadığı bir başarısızlığı ifade eder. Levin (1986), Rus argosundaki bu tür fiillerin sadece eylemi değil, aynı zamanda konuşmacının zihinsel durumunu ve duruma karşı hissettiği derin memnuniyetsizliği de aktardığını belirtir.
- Aşırı Sarhoş Olmak veya Uyuşturucu Almak: Kelime ayrıca, kişinin aşırı derecede alkol veya uyuşturucu kullanarak bilincini kaybetmesi, kendini tamamen kontrolsüz bırakması durumunu tanımlar. Bu anlam, özellikle gençlik argosu ve hapishane kültürü gibi çevrelerde (Mokienko & Nikitina, 2000) sıkça görülür. Kişinin kendini "kaybetmesi" veya "mahvetmesi" mecazı bu bağlamda yoğunlaşır.
- Kandırılmak veya Aldatılmak: Объебашиваться [ab-ye-ba-şi-vat'-sya] aynı zamanda, bir başkası tarafından kandırılmak, aldatılmak veya bir hileye kurban gitmek anlamında da kullanılır. Kelimenin verilen tanımında yer alan обмишуливаться [ab-mi-şu-li-vat'-sya] fiili, "aptal duruma düşmek, yanılmak" anlamına gelir ve объебашиваться [ab-ye-ba-şi-vat'-sya] bu durumu daha kaba ve şiddetli bir şekilde ifade eder. Bu, genellikle bir dolandırıcılığın veya kötü niyetli bir eylemin mağduru olma durumunu anlatır.
Bu fiil, Rusça küfürlü dilin karakteristik özelliklerini taşır: duygusal yoğunluk, toplumsal normlara meydan okuma ve durumun vahametini abartma. Gündelik yaşamda ve yeraltı jargonunda, özellikle öfke, pişmanlık veya çaresizlik anlarında başvurulan, oldukça agresif bir ton içeren bir ifadedir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
