Объебашиваться
(Obyebaşivatsya)- Kendini kaybetmek, beyni uyuşmak, kafası dumanlanmak: Aşırı alkol veya uyuşturucu etkisiyle kendini bilmez hale gelmek, zihinsel olarak tamamen dağılmak veya bir durum karşısında şaşkınlıktan donakalmak.
1. Örnek Cümle:- Он вчера так объебашился на вечеринке, что ничего не помнит. [on vçe-ra tak ab-ye-ba-şy-lsya na vye-çe-rin-kye, şto ni-çe-vo nye pom-nit.]
- Dün partide öyle bir kendini kaybetti ki hiçbir şeyi hatırlamıyor.
- Yarrağı yemek, faka basmak, baltayı taşa vurmak: Büyük bir hata yaparak kendini zor duruma sokmak, kandırılmak veya umulmadık bir şekilde başarısız olmak.
1. Örnek Cümle:- Мы объебашились с этим проектом, теперь всё переделывать. [my ab-ye-ba-şy-lis' s e-tim pra-yek-tam, tyep-yer' fsyo pye-rye-d'ye-ly-vat'.]
- Bu projede öyle bir baltayı taşa vurduk ki, şimdi her şeyi baştan yapmamız gerekecek.
2. Örnek Cümle:- Не надо было так доверять, теперь объебашились. [nye na-da bı-la tak da-vyer'-yat', tyep-yer' ab-ye-ba-şy-lis'.]
- O kadar güvenmemeliydik, şimdi faka bastık.
- Tepesi atmak, çileden çıkmak, çıldırmak: Bir durum karşısında aşırı sinirlenmek, kontrolünü tamamen kaybetmek, öfkeyle delirmek.
1. Örnek Cümle:- Я чуть не объебашился от его постоянного нытья. [ya çut' nye ab-ye-ba-şy-lsya ot ye-vo pas-ta-yan-na-va nıt'-ya.]
- Onun sürekli sızlanmasından az kalsın tepem atıyordu (çileden çıkacaktım).
- Kendini baştan aşağı sikmek / Sikilip kalmak / Yarrağı yemek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Объебашиваться
Latin Transkripsiyonu: Obyebaşivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [ab-ye-ba-şy-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en temel ve müstehcen küfür köklerinden biri olan ебать [yebat'] (sikmek, becermek) fiilinden türemiştir. Fiilin başına gelen 'об-' ön eki, bir eylemin tamamıyla, baştan sona veya yoğun bir şekilde yapıldığını ifade eder. Sonundaki '-ивать' eki fiilin süreklilik veya alışkanlık bildiren (imperfective) yapısını belirtirken, '-ся' dönüşlü (reflexive) eki eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini veya öznenin eylemden yoğun bir şekilde etkilendiğini vurgular. Dolayısıyla kelimenin birebir kökensel anlamı 'kendini baştan aşağıya sikmek' veya 'kendini tamamen becertmek' şeklinde çevrilebilir ki bu da kişinin tam bir perişanlık, şaşkınlık veya kaybolmuşluk hali içine düşmesini ima eder.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Объебашиваться fiili, Rusça argo ve küfür dilinde kişinin kendisini tamamen kaybetme, aşırı derecede şaşırma, zihinsel olarak dağılma, büyük bir hata yapma veya yoğun bir şekilde sarhoş olma/uyuşturucu etkisi altına girme durumlarını ifade etmek için kullanılır. İfade, genellikle kişinin kendi eylemleri veya dış etkenler sonucu içine düştüğü çaresiz, perişan veya akıl almaz bir durumu anlatır. Kaynaklarda geçen обмишуливаться (kandırılmak, aptal yerine konulmak) kelimesi ile anlamsal bir örtüşme gösterir; zira 'kendini tamamen sikmek' metaforu, kişinin büyük bir aldanışa kurban gitmesi veya aptalca bir hataya düşmesi sonucunda içine girdiği kötü durumu betimler. Bu kelime, özellikle öfke, hayal kırıklığı, bıkkınlık veya şaşkınlık gibi güçlü duygusal tepkileri ifade ederken başvurulan, oldukça kaba ve sokak diline ait bir ifadedir. Hapishane argosunda ise kişinin tamamen 'bitmiş' durumda olduğunu, tüm umudunu kaybettiğini veya sistem tarafından tamamen ezildiğini anlatmak için de kullanılabilir.