ОбссЬшаться
(Obssışat'sya)- Üzerine veya altına işemek, idrarını kaçırmak (Fiziksel anlam): Korku, hastalık, yaşlılık veya başka bir sebeple istem dışı olarak idrarını elbisesine veya yatağına yapmak.
1. Örnek Cümle:- Он так перепугался, что чуть не обссЬшался. [on tak pe-re-pu-gal-sya, şto çut' nye ap-sı-şat-sya]
- O kadar korktu ki, az daha altına işeyecekti.
2. Örnek Cümle:- Старик совсем обссЬшался. [sta-rik sav-sem ap-sı-şat-sya]
- İhtiyar adam tamamen altına işemiş.
- Korkudan veya beceriksizlikten her şeyi berbat etmek, mahvetmek (Mecazi anlam): Bir durumu aşırı korku, panik, şaşkınlık veya yetersizlik yüzünden içinden çıkılmaz hale getirmek, tamamen bozmak.
1. Örnek Cümle:- На экзамене он обссЬшался и всё завалил. [na eg-za-me-nye on ap-sı-şat-sya i fsyo za-va-lil]
- Sınavda panikleyip her şeyi berbat etti.
2. Örnek Cümle:- Из-за своего страха он обссЬшался с этим проектом. [iz-za sva-ye-vo stra-ha on ap-sı-şat-sya s e-tim pra-yek-tam]
- Korkusundan bu projeyi mahvetti.
- İşemekle batmak/kirlenmek
- Altına işemek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: ОбссЬшаться
Latin Transkripsiyonu: Obssışat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [ap-sı-şat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçada "idrar yapmak" veya "işemek" anlamına gelen küfür kökenli ссыкать [sı-kat'] veya ссать [sat'] fiillerinin kökü olan ссы- ile ilgilidir. Fiilin başında yer alan об- [ap-] öneki, bir yüzeyin tamamen kaplanması, bir şeyin etrafının sarılması ya da bir durumun bütünüyle etkilenmesi anlamını taşır. Sondaki -ся [-sya] eki ise dönüşlü (reflexive) çatıya işaret ederek eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini veya öznenin bir duruma düştüğünü belirtir. Kelimenin -ссЬш- [sıs-ş] biçimindeki kök kısmı standart Rusça fonolojisi için alışılmadık bir yapıdadır ve ссы- kökünün argo veya ağır küfür bağlamında kasıtlı olarak fonetik bir deformasyonuna ya da telaffuz bozulmasına işaret edebilir. Plutser-Sarno'nun (2005) belirttiği gibi, ağır küfür jargonu genellikle dilbilimsel normlardan sapmalar gösterir ve kelime köklerinde çeşitli ses değişiklikleri görülebilir. Bu özel varyant, idrar eylemini daha kaba veya vurgulu bir şekilde ifade etmek için kullanılmış olabilir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
„ОбссЬшаться‟ kelimesi, hem fiziksel hem de mecazi anlamda aşırı korku, panik veya beceriksizlik sonucu meydana gelen kontrol kaybını ifade eder. Bir kişinin korkudan veya çaresizlikten üzerine veya altına idrarını kaçırması, Rus kültüründe derin bir utanç ve aşağılama kaynağıdır. Bu durum, bireyin fiziksel ve zihinsel direncinin tamamen kırıldığını, iradesinin zayıfladığını gösterir. Vücut fonksiyonları üzerindeki kontrolün kaybı, özellikle sert koşullarda (örneğin hapishane ortamları veya savaş zamanları) bir zayıflık işareti olarak algılanır ve alay konusu olabilir. Chalidze (1977) ve Shalamov (1998) gibi yazarların eserlerinde betimlenen Sovyet dönemi cezaevleri (Gulaglar) ve suçlu topluluklarında, bu tür fizyolojik reaksiyonlar bireylerin statüsünü düşürebilir ve onları daha fazla istismara açık hale getirebilirdi. Dolayısıyla, bu kelime, sadece bir fizyolojik durumu değil, aynı zamanda kişinin zihinsel ve sosyal çöküşünü de çağrıştırır. Mecazi anlamda ise, bir kişinin bir görevi, durumu veya fırsatı aşırı korku, panik veya yetersizlik nedeniyle tamamen mahvetmesi, berbat etmesi anlamına gelir. Bu kullanım, kişinin kendi beceriksizliğiyle "kendi üzerine işemiş" gibi bir benzetmeyle durumu telafi edilemez hale getirmesini vurgular. Elistratov (2000) ve Mokienko & Nikitina (2000) tarafından derlenen Rus argosu sözlükleri, bu tür metaforik kullanımların sokak dilinde ve yeraltı jargonunda oldukça yaygın olduğunu göstermektedir.
4. KAYNAKÇA
- Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Shalamov, V. (1998). Kolyma Tales (Kolıma Öyküleri).