Обснашиваться
(Obsnaşivatsya)- Aşırı derecede sarhoş olmak, kendini tamamen kaybetmek, bilincini veya kontrolünü yitirme noktasına gelmek: Genellikle kişinin tüm itibarını, kontrolünü ve bazen de fiziksel kapasitesini kaybettiği, son derece kaba ve aşağılayıcı bir sarhoşluk durumunu ifade eder.
1. Örnek Cümle:- Он так обснашивается каждый вечер, что потом не помнит, где его кровать. [on tak ap-sná-şi-va-yet-sya kaj-dıy ve-çir, şto pa-tom nye pom-nit, gde ye-vo kra-vat']
- O her akşam o kadar çok sarhoş olup kendinden geçiyor ki, sonra yatağının nerede olduğunu hatırlamıyor.
2. Örnek Cümle:- Не надо так обснашиваться, потом будет стыдно перед всеми. [nye na-da tak ap-sná-şi-vat'-sya, pa-tom bu-det stıd-na pe-red fsye-mi]
- Böyle bokunu çıkarana kadar sarhoş olma, sonra herkesin önünde utanacaksın.
- Altına edene kadar sarhoş olmak/kendinden geçmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Обснашиваться
Latin Transkripsiyonu: Obsnaşivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [ap-sná-şi-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Обснашиваться» kelimesi, Rusçanın en ağır ve müstehcen kelime kategorisi olan küfür köklerine dayanan, dönüşlü ve bitmemiş bir fiildir. Kelime, cinsel birleşme anlamına gelen «сношаться» [sna-şat'-sya] fiilinden türemiştir. Bu kökün başına gelen «об-» [op-] ön eki, bir eylemin tamamını, etrafını sarmasını veya aşırıya kaçmasını ifade eden bir yoğunlaştırıcıdır. Kelimenin dönüşlü formu olan «-ся» [sya] eki ise öznenin eylemden etkilendiğini veya eylemi kendi üzerinde gerçekleştirdiğini gösterir. Bu fiil, «наебываться до усрачки» ifadesiyle eş anlamlı olarak tanımlanır.
«Наебываться» [na-ye-bı-vat'-sya] fiili, Rusçanın dört ana küfür kökünden biri olan «ебать» [ye-bat'] (cinsel ilişkiye girmek, becermek) fiilinden türemiştir. Burada «на-» ön ekiyle birlikte aşırı derecede sarhoş olmayı veya kendini tamamen harap etmeyi anlatır. «До усрачки» [da us-raş-ki] ifadesi ise «усраться» [us-rat'-sya] (altına etmek, korkudan/sarhoşluktan dışkısını kaçırmak) fiilinden gelir ve mecazi olarak bir eylemin aşırı, dayanılmaz bir noktaya kadar yapıldığını, kişinin tüm kontrolünü kaybettiğini, hatta kendini rezil ettiğini vurgular. Dolayısıyla «Обснашиваться», cinsel çağrışımlı bir fiil kökü, yoğunlaştırıcı bir ön ek ve kontrol kaybını ifade eden bir deyimin birleşimiyle, aşırı sarhoşluğun en kaba ve aşağılayıcı biçimini anlatır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu fiil, Rusçadaki en kaba ve müstehcen ifadelerden biri olup, aşırı ve kontrolsüz sarhoşluğu tarif etmek için kullanılır. Kullanımı, kişinin sadece sarhoş olmaktan öte, tüm bilincini, kontrolünü ve onurunu kaybettiği, fiziksel olarak bitkin veya kendini rezil ettiği bir durumu ima eder. Bu derece ağır bir ifade, genellikle son derece gayriresmi, argo yüklü ve çoğu zaman erkek egemen ortamlarda, örneğin hapishane jargonu «феня» [fe-nya] içinde veya alt kültürlerde kullanılır. Rus argosunda, alkol tüketiminin ve sarhoşluk hallerinin çok çeşitli kelimelerle ifade edilmesi, bu konunun toplumdaki yaygınlığını ve algılanma biçimlerini yansıtır.
«Обснашиваться» ifadesi, Rus kültüründe var olan yoğun alkol tüketimi gerçeğiyle bağlantılı olarak, bu tür aşırı uç noktaların dile yansımasıdır. Kelimenin içerdiği cinsel ve dışkısal çağrışımlar, sarhoşluğun getirdiği kontrol kaybının, aşağılanmanın ve iğrençliğin en üst düzeyde ifade edilmesini sağlar. Bu tür ifadeler, Levin'in belirttiği gibi pasif-agresif bir üslup veya Zemskaya'nın incelediği post-Sovyet dönemindeki dilsel değişimlerin bir parçası olarak değerlendirilebilir. Uspensky'nin bahsettiği Rus ekspresif frazeolojisinin mitolojik boyutu içinde, bu tür ağır küfür köklerinin pagan inançları ve yeraltı dünyasıyla bağlantıları olduğu varsayılır. Galeotti ve Chalidze'nin çalışmaları, Rusya'nın suç dünyasındaki dilin ne denli acımasız ve doğrudan olabileceğine dair bir bağlam sunar ki bu tür ifadeler bu bağlamda sıklıkla kullanılır.
4. KAYNAKÇA
- Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Galeotti, M. (2018). The Vory: Russia's Super Mafia. Yale University Press.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).