Обпизживаться
(Obpizzjivat'sya)- Zimmetine geçirmek, yolsuzluk yapmak, aşırıp yozlaşmak: Bir kişinin veya kurumun, sürekli ve sistematik bir şekilde hırsızlık, dolandırıcılık veya zimmetine geçirme eylemleri yoluyla maddi veya ahlaki olarak çökmesi, yozlaşması veya mal varlığını kaybetmesi.
1. Örnek Cümle:- Он совсем обпизживается на этой работе, все тащит. [on sav-sem ap-piz-ji-vat'-sa na e-tay ra-bo-te, fsyo ta-şit]
- O bu işte iyice yolsuzluk yapıyor/çalıp çırpıyor, her şeyi aşırıyor.
- Sistematik olarak soyulmak, talan edilmek: Bir varlığın, bir şirketin, bir devletin veya bir sistemin içeriden veya dışarıdan sürekli ve kapsamlı bir şekilde soyulması, çalınması veya sömürülmesi sonucu değerinin ve bütünlüğünün azalması.
1. Örnek Cümle:- Страна обпизживается потихоньку, пока народ спит. [stra-na ap-piz-ji-vat'-sa pa-ti-hon'-ku, pa-ka na-rod spit]
- Halk uyurken ülke yavaş yavaş talan ediliyor/soyuluyor.
- Çalınmak (tümden, aşama aşama)
- Zimmetine geçirilmek (tümden, aşama aşama)
- Yolsuzluk yapmak (sürekli olarak)
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Обпизживаться
Latin Transkripsiyonu: Obpizzjivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [ap-piz-ji-vat'-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Fiil, Rusçanın ana küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı) kelimesinden türeyen пиздить [piz-dit'] fiilinin imperfective (bitmemiş eylem) hali olan пизживать [piz-jı-vat'] fiiline, об- [ap-] ön eki ve -ся [-sya] dönüşlülük/edilgenlik ekinin eklenmesiyle oluşmuştur. Пиздить [piz-dit'] fiili, kaba argoda genellikle "çalmak", "dövmek" veya "yalan söylemek" anlamlarında kullanılır. Ön ek об- [ap-], bir eylemin tamamını veya yoğunluğunu, çevresini kaplamasını ifade ederken, -ся [-sya] eki eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini veya öznenin kendisinin eylemden etkilendiğini belirtir. Dolayısıyla, kelime, sürekli ve kapsamlı bir şekilde hırsızlık yapma, zimmetine geçirme veya bu eylemlerle yozlaşma sürecini çok kaba ve aşağılayıcı bir tonda ifade eder.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Обпизживаться» fiili, Rus toplumunda yaygın olan yolsuzluk, hırsızlık ve ahlaki çöküş temalarına yönelik derin bir öfke ve hayal kırıklığını yansıtan son derece kaba bir argo ifadesidir. Kelime, Rusçanın en güçlü ve tabu küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] kökünden geldiği için, herhangi bir bağlamda kullanıldığında şiddetli bir aşağılama ve tiksinti hissi uyandırır (Levin, 1986; Uspensky, 1994). Genellikle bir bireyin, bir kurumun, hatta bir ülkenin zamanla ve tekrarlayan eylemlerle nasıl yozlaştığını, yavaş yavaş "içi boşaltıldığını" veya "talan edildiğini" anlatmak için kullanılır. Özellikle Sovyet sonrası dönemde ve hapishane argosu феня [fe-nya] içinde yaygın olarak görülen bu kelime (Chalidze, 1977; Galeotti, 2018), sadece mal çalmayı değil, aynı zamanda etik değerlerin ve dürüstlüğün yitirilmesini de ima eder. Bu durum, günlük yaşamın ve toplumsal ilişkilerin yolsuzlukla iç içe geçtiği algısını güçlendirir ve konuşanın duruma karşı duyduğu derin nefreti, çaresizliği veya alaycılığı ortaya koyar. Kelimenin dönüşlü yapısı (-ся eki), eylemin öznenin kendisi üzerinde gerçekleştiğini, yani kişinin kendi kendini bu duruma sürüklemesi veya bir sistemin kendi kendini tüketmesi anlamını pekiştirir.
4. KAYNAKÇA
- Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Galeotti, M. (2018). The Vory: Russia's Super Mafia. Yale University Press.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).