Обмудохиваться
(Obmudohivatsya)- Kendi aptallığı, dikkatsizliği veya naifliği yüzünden kendini kötü bir duruma sokmak, kendini aptal yerine koymak, kendini berbat etmek: Bir hata yaparak veya kolayca aldanarak kendine zarar vermek.
1. Örnek Cümle:- Ну вот, опять обмудохался с этой работой, теперь переделывать всё заново. [nu vot, a-pyat' ab-mu-do-hal-sya s e-toy ra-bo-tay, ti-pyer' pye-rye-dye-li-vat' fsyo za-na-va]
- İşte yine bu işte kendimi berbat ettim, şimdi her şeyi baştan yapmak zorundayım.
2. Örnek Cümle:- Он думал, что всех перехитрит, а в итоге сам обмудохался. [on du-mal, şto fseh pye-rye-hi-trit, a v it-o-gye sam ab-mu-do-hal-sya]
- Herkesi zekasıyla alt edeceğini sandı ama sonunda kendini aptal yerine koydu.
- Bir konuda feci şekilde yanılmak, çok kötü aldanmak (kendi hatasıyla): Kendi muhakeme eksikliği veya safdilliği yüzünden büyük bir yanılgıya düşmek.
1. Örnek Cümle:- Я совсем обмудохался, поверив его обещаниям. [ya sav-syem ab-mu-do-hal-sya, pa-vye-riv ye-vo a-bye-şça-ni-yam]
- Onun vaatlerine inanmakla feci şekilde aldandım.
- Kendini aptal yerine koymak / Kendini aldatmak / Kendi kendini berbat etmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Обмудохиваться
Latin Transkripsiyonu: Obmudohivatsya
Okunuşu ve Vurgu: [ab-mu-do-hi-vat-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçada oldukça kaba ve müstehcen bir kök olan муда [mu-da] kelimesinden türemiştir. Муда [mu-da], temel olarak erkek testisi anlamına gelir ve argoda aptal, salak veya beceriksiz bir kişiyi tanımlamak için kullanılır. Fiilin çekirdeğini oluşturan мудохать [mu-do-hat'] (veya bazen мудохаться [mu-do-hat-sya]) fiili, 'hırpalamak, perişan etmek, bir şeyi berbat etmek' anlamlarına gelir. Başına gelen об- [ab] ön eki, burada genellikle bir durumun tamamlanmasını veya bir nesnenin/kişinin etrafını sararak etki etmeyi ifade ederken, fiilin sonundaki -ся [sya] dönüşlülük (reflexivity) veya edilgenlik (passivity) belirten bir ektir. Dolayısıyla kelimenin yapısı, kişinin kendi hatası, aptallığı veya dikkatsizliği yüzünden bir duruma düşmesini, kendini aptal yerine koymasını veya kendini aldatmasını güçlü bir şekilde vurgular. Kelime, birebir çevirisinden çok daha fazla, kişinin kendi elinden çıkan, vahim bir hatayı veya aldanmayı işaret eder.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Обмудохиваться [ab-mu-do-hi-vat-sya] kelimesi, Rus argosunda ve kaba halk dilinde, kişinin kendi aptallığı, dikkatsizliği veya naifliği nedeniyle kendini kötü bir duruma sokmasını, ciddi bir hata yapmasını ya da bir şekilde aldatılmasını ifade eden, son derece kuvvetli ve aşağılayıcı bir fiildir. İfadedeki муд- [mud] kökü, sözcüğe yüksek derecede kaba ve saldırgan bir ton katarak, durumu sadece bir 'yanlış anlama' veya 'aldanma' olmaktan çıkarıp, 'aptalca aldanma' veya 'tamamen salakça batırma' seviyesine taşır (Plutser-Sarno, 2005). Bu kelime, genellikle konuşanın içinde bulunduğu hayal kırıklığını, öfkeyi veya küçümsemeyi dile getirir; hem kendine yönelik bir öz eleştiri hem de başkasına yönelik bir aşağılama olarak kullanılabilir. Özellikle 20. yüzyılın sonlarında ve Post-Sovyet dönemde, toplumsal değerlerin ve dilin değişimiyle birlikte bu türden argo ifadelerin kullanımı daha da yaygınlaşmıştır (Zemskaya, 1996). Kişinin kendi hatasıyla düştüğü kötü durumları anlatırken, başkalarını suçlamak yerine kendini veya muhatabı hedef alan, pragmatik bir etkiye sahiptir (Levin, 1986). İfadenin dönüşlü yapısı (-ся eki), eylemin özneyi etkilediğini, yani kişinin kendi kendini bu duruma soktuğunu veya aldanmaya izin verdiğini vurgular. Bu tür kelimeler, dil oyunlarının ve hicvin önemli bir parçasıdır ve toplumdaki otoriteye veya statükoya karşı bir reddediş biçimi olarak da görülebilir (Sannikov, 1999).
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).