Обмандярить
(Obmandyarit')- Tamamen alt etmek, fena halde kandırmak, kazık atmak: Birini çok kurnazca ve acımasızca kandırarak, onu çok kötü bir duruma düşürmek veya ondan bir şey koparmak. Bu eylemde küfür kökünün verdiği aşağılama ve küçümseme tonu ağır basar.
1. Örnek Cümle:- Меня обмандярили на бабки. [menya ab-man-dya-ri-li na bap-ki]
- Beni paramdan ettiler/fena halde dolandırdılar.
2. Örnek Cümle:- Он так его обмандярил, что тот до сих пор не понял, как это произошло. [on tak ye-go ab-man-dya-ril, şto tot da sih por ni po-nyal, kak e-ta pra-iz-a-şlo]
- Onu öyle bir kazıkladı ki, adam hala nasıl olduğunu anlamadı.
- Alt etmek, kandırmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Обмандярить
Latin Transkripsiyonu: Obmandyarit'
Okunuşu ve Vurgu: [ab-man-dya-rit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçadaki en ağır küfür köklerinden biri olan, kadın cinsel organı anlamına gelen пизда [piz-da] kelimesinin eş anlamlısı манда [man-da] kökünden türemiştir. Fiilin başına gelen об- [ob-] öneki, eylemin 'etrafını sarmak', 'bütünüyle yapmak' veya 'bir şeyi tam olarak gerçekleştirmek' anlamlarını pekiştirirken, -ить [-it'] son eki bir eylemsel form oluşturur. Dolayısıyla, kelimenin temel etimolojik yapısı, манда [man-da] kökü üzerinden birine tam ve kapsamlı bir şekilde 'yapılan' bir eylemi ima eder. Vasmer gibi etimoloji sözlükleri doğrudan bu küfür köklerini detaylıca incelemese de, Plutser-Sarno'nun müstehcen kelimeler üzerine yaptığı çalışmalar, bu tür kelimelerin Rus dilindeki derinliğini ve işlevini gözler önüne serer. Kelime, cinsel bir organa gönderme yaparak, eylemin (kandırma, aldatma) yoğunluğunu, küçümseyiciliğini ve hedef aldığı kişiyi tamamen aşağılama amacını vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Обмандярить [ab-man-dya-rit'] fiili, kaba argoda birini 'çok fena kandırmak', 'tamamen alt etmek' veya 'kazıklamak' anlamında kullanılır. Bu fiil, sadece aldatmayı değil, aynı zamanda aldatılan kişiye karşı duyulan derin bir küçümseme, aşağılama ve zaferle karışık bir haz duygusunu da ifade eder. Kullanımı, eylemin sonucunda karşı tarafın hem maddi hem de manevi olarak büyük bir zarara uğradığı veya çok aptalca bir duruma düştüğü durumları belirtir. Elistratov ve Mokienko & Nikitina'nın jargona dair sözlükleri, bu tür köklerden türeyen kelimelerin, sıklıkla kriminal ortamlarda ve yeraltı dünyası argosunda (феня [fe-nya]) yaygınlaştığını gösterir. Rusya'nın özellikle Sovyet sonrası dönemde yaşadığı toplumsal değişimler ve ekonomik zorluklar, Sannikov'un belirttiği gibi, dil oyunları ve güçlü ifadeler aracılığıyla hayal kırıklığını, otorite reddini veya bireysel kurnazlığı dile getirme ihtiyacını artırmıştır. Levin'in müstehcen ifadeler üzerine yaptığı analizlerde belirtildiği gibi, bu tür kelimeler pragmatik olarak sadece bir eylemi değil, aynı zamanda konuşanın duygusal durumunu ve sosyal tutumunu da yansıtır. Обмандярить [ab-man-dya-rit'] fiili de, birini mağlup etmenin ya da kandırmanın en aşağılayıcı ve küçümseyici yollarından birini tarif etmek için kullanılır, böylece eylemin sıradan bir aldatmadan öte, tam bir hilekarlık ve üstünlük kurma olduğunu vurgular.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).