1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Обмандоваться
Latin Transkripsiyonu: Obmandovatsya
Okunuşu ve Vurgu: [ap-man-da-vat'-sa]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Bu fiil, Rusçada "yanılmak, aldanmak, hata yapmak" anlamına gelen standart fiil обмануться [ap-ma-nut'-sa] kelimesinin, Rusçanın en ağır küfür köklerinden biri olan манда [man-da] (kadın cinsel organı) kelimesi ile birleşiminden türemiştir. Temel fiil обмануть [ap-ma-nut'] ("aldatmak, kandırmak") fiiline yansımalı (reflexive) -ся [-sa] eki getirilerek "kendi kendini aldatmak" anlamı taşır. Обмандоваться [ap-man-da-vat'-sa] fiilindeki -овать [-a-vat'] eki, bu türden küfürlü ve argo fiillerin türetilmesinde sıkça rastlanan bir fiil yapım ekidir. Kelimenin kökeni, обмануться fiilinin anlamını müstehcen ve son derece kaba bir biçimde yoğunlaştırarak, kişinin yaptığı hatanın veya uğradığı yanılgının derinliğini ve vahimliğini vurgular. Vasmer'in etimolojik sözlüğünde doğrudan обмандоваться yer almasa da, манда kelimesinin Proto-Slavca kökenleri ve küfür jargondaki yaygınlığı, Plutser-Sarno gibi sözlüklerde detaylıca incelenmiştir.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Обмандоваться [ap-man-da-vat'-sa], Rus argo ve küfür jargonunda kişinin kendi kendine yaptığı, feci sonuçları olan büyük bir hatayı, kendini çok kötü bir duruma sokmayı veya çok fena aldanmayı ifade eden son derece kaba ve aşağılayıcı bir fiildir. Bu ifade, sadece bir hata yapmaktan öte, "kendini dibe vurmak," "kendini mahvetmek" veya "kendini berbat bir duruma düşürmek" gibi anlamlar taşır. İfadenin bu denli güçlü ve olumsuz bir ton taşımasının nedeni, bünyesinde kadın cinsel organını belirten манда [man-da] gibi ağır bir küfür kökünü barındırmasıdır. Rus ağır küfürlü dil üzerine yapılan araştırmalar, özellikle Y. I. Levin ve B. A. Uspensky gibi dilbilimciler tarafından, bu tür müstehcen köklerin sadece cinsel bir çağrışım taşımadığını, aynı zamanda konuşmacının aşırı öfke, hayal kırıklığı, çaresizlik veya derin bir alaycılık gibi duygusal durumlarını ifade etmek için kullanıldığını göstermektedir. Bu kelime, bir olayın veya kişinin yol açtığı büyük bir hayal kırıklığını, umutsuzluğu ya da kendi aptallığından kaynaklanan geri dönülemez bir durumu vurgulamak amacıyla kullanılır. Hapishane argosunda (феня [fe-nya]) ve sokak jargonunda da sıkça rastlanan bu türden aşırı ifadeler, bireyin sisteme, otoriteye veya kendi kaderine duyduğu nefreti, isyanı ve fatalizmi yansıtır. V. S. Elistratov'un Rus Argosu Sözlüğü ve Mokienko ile Nikitina'nın Rus Jargon Sözlüğü, bu türden kelimelerin gündelik dildeki yerini ve ifade gücünü detaylıca ele alır.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).