Обмандиться
(Obmandit'sya)- Yalanlara boğulmak, yalan söylemekten kendini ele vermek: Çok fazla yalan söylemekten veya tutarsız konuşmaktan dolayı kendi sözlerinin içinde kaybolmak, itibarını kaybetmek ya da kendini zor duruma sokmak.
1. Örnek Cümle:- Ты совсем обмандился со своими обещаниями, теперь никто тебе не верит. [tı sav-sem ab-man-dit'-sya sa sva-i-mi a-bi-şça-ni-ya-mi, ti-per' nik-to ti-bye ni vye-rit]
- Verdiğin sözlerle iyice yalanlara boğuldun, şimdi kimse sana inanmıyor.
2. Örnek Cümle:- Смотри, он уже начал обмандиться, опять что-то выдумывает про свою работу. [sma-tri, on u-je na-çal ab-man-dit'-sya, a-pyat' şto-ta vı-du-mı-va-yet pro sva-yu ra-bo-tu]
- Bak, o yine yalanlara boğulmaya başladı, yine işi hakkında bir şeyler uyduruyor.
- Saçmalamak, boş konuşmak, tutarsız konuşmak: Anlamsız, mantıksız veya konudan alakasız şeyler söyleyerek muhatabını yanıltmak veya sıkmak.
1. Örnek Cümle:- Хватит обмандиться, говори по делу, времени нет! [hva-tit' ab-man-dit'-sya, ga-va-ri pa dyel-u, vrye-mi-ni nyet!]
- Saçmalamayı kes, konuya gel, zamanımız yok!
2. Örnek Cümle:- После вчерашней пьянки он весь день обмандится, толком ничего не скажет. [pos-le vç-raş-niy p'yan-ki on ves' dyen' ab-man-dit'-sya, tol-kam ni-çi-vo ni ska-jet]
- Dünkü sarhoşluktan sonra bütün gün saçmalıyor, doğru dürüst hiçbir şey söyleyemez.
- Kendi kendini aldatmak / yalanlara boğulmak / sözleriyle kendini ele vermek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Обмандиться
Latin Transkripsiyonu: Obmandit'sya
Okunuşu ve Vurgu: [ab-man-dit'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelimenin kökeni, Rusçada "aldatma, dolandırıcılık, yalan" anlamlarına gelen обман [ob-man] köküne dayanmaktadır. Bu kök, Proto-Slavcada "ayartmak, kandırmak" anlamına gelen *maniti kelimesinden türemiştir. Fiile eklenen "об-" [ob-] ön eki, eylemin tamamlanmışlığını, kapsayıcılığını veya yoğunluğunu vurgular. "-дить" [dit'] eki bir eylem fiili oluştururken, sondaki "-ся" [sya] dönüşlü (refleksif) bir sonektir; yani eylemin özne tarafından kendine yönelik yapıldığını veya özne tarafından yoğun bir şekilde gerçekleştirildiğini belirtir. Bu bağlamda, обмандиться [ab-man-dit'sya] fiili, kişinin kendi kendini kandırması, yalanlara boğulması veya o kadar çok yalan söylemesi ki kendi sözlerinde boğulması ve bu durumun ona zarar vermesi anlamlarını taşır. Kelime, yalan söyleme eyleminin yoğunluğunu ve sonucunu vurgular.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Обмандиться [ab-man-dit'sya] kelimesi, Rus argosunda ve kaba dilde, yalan, sahtekarlık ve tutarsız konuşmaya karşı duyulan derin hor görmeyi ifade eden bir kelime grubuna aittir. Rus kültüründe ve özellikle yeraltı dünyası argosu olan феня [fe-nya] içinde, dürüstlük ve sözüne sadakat önemli bir yer tutar; bu nedenle yalan söyleyen ve sözlerinde ikiyüzlü olan kişiler sert bir şekilde eleştirilir. Kelime, bir kişinin o kadar çok yalan söylediğini veya öyle tutarsız konuştuğunu ifade eder ki, sonunda kendi sözlerinin ağırlığı altında ezilir, kendini ele verir veya itibarını tamamen kaybeder. Bu durum, özellikle hapishane ortamında, yalanların ağır sonuçları olabileceği bağlamlarda daha da keskin bir anlam kazanır. Günlük konuşmada ise, birinin sürekli saçmaladığını, boş konuştuğunu veya bir olayı saptırarak kendi kendini zora soktuğunu belirtmek için kullanılır. Kelime, Plutser-Sarno ve Elistratov gibi argo sözlüklerinde yer bulan, kaba ve ironik bir ton taşıyan bir ifadedir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.