Обхуяриваться
(Obhuyarivat'sya)- Kendini aşırı derecede sarhoş etmek/uyuşturmak, kafayı bulmak: Alkol, uyuşturucu veya başka bir madde etkisiyle bilincini, kontrolünü tamamen yitirecek noktaya gelmek.
1. Örnek Cümle:- Он вчера так обхуярился, что утром ничего не помнил. [on vçira tak ap-hu-ya-ril-sya, şto ut-ram ni-çi-vo ni pom-nil]
- O dün o kadar kafayı buldu ki sabah hiçbir şey hatırlamıyordu.
2. Örnek Cümle:- Хватит обхуяриваться, завтра на работу! [hva-tit ap-hu-ya-ri-vat'-sya, zaf-tra na ra-bo-tu!]
- Kendini mahvetmeyi bırak, yarın iş var!
- Bir şeyi tamamen berbat etmek, büyük bir hata yaparak kendini rezil etmek: Aptalca veya dikkatsizce bir eylemle bir durumu, planı veya ilişkiyi telafisi mümkün olmayacak şekilde mahvetmek.
1. Örnek Cümle:- Мы все так хорошо спланировали, а он взял и обхуярился со своими идеями. [mı vsyo tak ha-ra-şo spla-ni-ra-va-li, a on vzyal i ap-hu-ya-ril-sya sa sva-i-mi i-de-ya-mi]
- Hepimiz çok iyi planlamıştık, ama o geldi ve aptalca fikirleriyle her şeyi berbat etti.
- Kendini aptal yerine koymak, bir şeye/birine kanıp tamamen aptallaşmak: Bir propagandaya, manipülasyona veya yanlış bir şeye inanarak eleştirel düşünme yeteneğini kaybetmek, zihinsel olarak aptallaşmak.
1. Örnek Cümle:- Не понимаю, как можно так обхуяриться и верить этим сказкам. [ni pa-ni-ma-yu, kak moj-na tak ap-hu-ya-ri-t'-sya i ve-rit' e-tim skaz-kam]
- Nasıl böyle aptallaşıp bu masallara inanılabilir, anlamıyorum.
2. Örnek Cümle:- Он полностью обхуярился под влиянием секты. [on pol-nas-t'yu ap-hu-ya-ril-sya pat vli-ya-ni-em sek-tı]
- O, tarikatın etkisiyle tamamen aptallaştı.
- Kendini tam anlamıyla becermek/mahvetmek
- Kendini aptallaştırmak/salaklaştırmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Обхуяриваться
Latin Transkripsiyonu: Obhuyarivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [ap-hu-ya-ri-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en temel ve güçlü küfür köklerinden biri olan хуй [huy] kelimesinden türemiştir. Хуй [huy], erkek cinsel organını ifade eden kaba bir terim olmasının yanı sıra, Rus argosunda ve küfürlü dilde "hiçbir şey", "lanet olasıca" veya "berbat bir durum" gibi çok çeşitli olumsuz anlamlar taşıyan bir güçlendirici olarak kullanılır. Fiilin yapısı şu şekildedir: об- [ap-] ön eki, bir eylemin tamamlanmışlığını, aşırılığını veya bir şeyi tamamen kaplamasını ifade eder. -яр- köküne eklenen -ива- [i-va] eki, fiili bitmemiş zaman (imperfective) kipinde yapar. Sonundaki dönüşlülük eki olan -ся [sya] ise eylemin özne tarafından kendine yapıldığını veya öznenin bir duruma girmesini (örneğin "kendini bir şeye kaptırmak", "bir duruma düşmek") belirtir. Bu morfolojik yapı bir araya geldiğinde, kelimenin "kendini tamamen berbat etmek, aşırıya kaçmak, kendini aptal durumuna düşürmek" gibi son derece kaba ve aşağılayıcı anlamlar taşıdığını gösterir. Kelime, sözlükte verilen оболваниваться [abal-va-ni-vat'-sya] fiilinin aşırı kaba ve güçlendirilmiş bir eşdeğeri olarak düşünülebilir; zira оболваниваться [abal-va-ni-vat'-sya] "aptallaşmak, budalalaşmak" anlamına gelirken, обхуяриваться [ap-hu-ya-ri-vat'-sya] bu durumu küfürlü bir yoğunlukla ifade eder.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Обхуяриваться [ap-hu-ya-ri-vat'-sya] fiili, Rus argosunda kişinin kendisini aşırı ve olumsuz bir duruma soktuğunu, genellikle kendi hatası veya iradesizliği sonucunda kendini tamamen mahvettiğini belirtmek için kullanılır. Bu fiilin kullanımı, konuşmacının içinde bulunduğu durumdan duyduğu yoğun hayal kırıklığını, öfkeyi veya küçümsemeyi dile getirir. Özellikle şu bağlamlarda yaygın olarak rastlanır:
- Aşırı Sarhoşluk veya Bağımlılık: Bireyin alkol veya uyuşturucu madde kullanarak kendisini tamamen kaybetmesi, bilincini yitirmesi durumlarını ifade eder. Bu kullanımda, kişinin kendini kontrol edemez hale gelmesi ve çevresine veya kendine zarar vermesi vurgulanır. Plutser-Sarno (2005) gibi kaynaklar, küfürlü kelimelerin yapısal anatomisini incelerken, bu tür fiillerin bireyin kontrolünü kaybetme ve yıkıma uğrama metaforlarını nasıl güçlendirdiğini detaylandırır.
- Büyük Hatalar Yapma ve İşleri Berbat Etme: Kişinin aptalca veya düşüncesizce bir davranışla büyük bir işi, ilişkiyi veya durumu telafisi zor bir şekilde mahvetmesi anlamına gelir. Kendi eliyle felakete yol açan, "işleri boka saran" kişi için kullanılır. Elistratov (2000), günlük sokak dilinde bu tür fonetik deformasyonların ve argo kullanımlarının yaygınlığını belirtir.
- Zihinsel Manipülasyon ve Aptallaşma: Bir ideolojiye, propagandaya veya başka bir kişinin etkisi altına girerek kendi eleştirel düşünme yeteneğini yitirme, aptallaşma durumunu tanımlar. Bu anlamda, kişinin başkaları tarafından manipüle edildiği veya kendi iradesiyle aptallaştığı ima edilir. Levin (1986), Rus dilindeki müstehcen ifadelerin pragmatik analizinde, bu tür kelimelerin pasif-agresif bir biçimde veya otorite reddi bağlamında nasıl kullanıldığını inceler.
Bu fiil, Rus toplumunda özellikle Sovyet sonrası dönemde, hayal kırıklığı ve umutsuzlukla başa çıkma biçimlerinden biri olarak ortaya çıkan yaygın bir kaba dil kullanımını yansıtır. Toplumsal değişimlerin dil üzerindeki etkilerini inceleyen Zemskaya (1996) gibi eserler, bu tür ifadelerin post-Sovyet Rusya'sının dilsel dönüşümünde nasıl yer edindiğini gösterir. Kelimenin taşıdığı bu yoğun aşağılayıcı ton, Rus argosunun güçlü dışavurumcu doğasının bir örneğidir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).