Навалить
(Navalit')- Bir şeyi büyük miktarda yığmak, üst üste koymak veya yüklemek: Fiziksel nesneleri, özellikle büyük ve genellikle dağınık bir şekilde bir yere bırakmak veya biriktirmek.
1. Örnek Cümle:- Навалить мусора на обочину. [na-va-lit' mu-sa-ra na a-bo-çi-nu]
- Yol kenarına çöp yığmak.
2. Örnek Cümle:- Снегом навалило так, что дверь не открыть. [snyegam na-va-li-la tak, şto dver' nyet-krıt']
- O kadar kar yığdı ki kapı açılamıyor.
- Birine çok iş, sorumluluk veya görev yüklemek: Birine başa çıkması zor veya ezici miktarda iş vermek.
1. Örnek Cümle:- На меня навалили столько работы, что я не знаю, с чего начать. [na myen-ya na-va-li-li stol'-ka ra-bo-tı, şto ya nyi z-na-yu, s çi-vo na-çat']
- Üzerime o kadar iş yığdılar ki nereden başlayacağımı bilmiyorum.
- Bir işi çok kötü yapmak, mahvetmek, bok etmek: Bir görevi özensizce, beceriksizce veya başarısız bir şekilde tamamlamak; genellikle küçümseme veya hayal kırıklığı ifade eder.
1. Örnek Cümle:- Он всё задание навалил, теперь переделывать придётся. [on fsyo zad-da-ni-ye na-va-lil, tyi-pyer' pyi-rye-dyel-la-vat' pri-dyot-tsa]
- Tüm ödevi berbat etti, şimdi yeniden yapmak gerekecek.
2. Örnek Cümle:- Не умеешь — не берись, только навалишь. [nye u-myey-eş — nye bye-ris', tol'-ka na-va-liş]
- Beceremiyorsan girişme, sadece bok edersin.
- Dışkılamak, sıçmak: Kaba bir şekilde dışkılamak, genellikle büyük bir miktarda veya umursamazca.
1. Örnek Cümle:- Кусты обходить не стал, прямо там навалил. [kus-tı ap-ha-dit' nyi stal, prya-ma tam na-va-lil]
- Çalıları dolaşmadı, tam orada sıçtı.
2. Örnek Cümle:- Собака прямо на ковёр навалила. [sa-ba-ka prya-ma na ka-vyor na-va-li-la]
- Köpek halının tam üzerine sıçtı.
- Yığmak, üst üste koymak, yüklemek
- Dışkılamak, sıçmak
- Bok etmek, mahvetmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Навалить
Latin Transkripsiyonu: Navalit
Okunuşu ve Vurgu: [na-va-lit']
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Fiil, Rusçada "düşürmek, devirmek, yığmak" anlamlarına gelen валить [va-lit'] kökünden türemiştir. Başına gelen на- [na] ön eki ise eylemin yoğunluğunu, tamamlanmasını veya büyük bir miktarını belirtir. Dolayısıyla kelimenin sözlük anlamı "çok miktarda yığmak, üst üste koymak" şeklindedir. Argo ve kaba dildeki "dışkılamak" veya "bir işi berbat etmek" anlamı, yine aynı на- [na] ön ekini alan ve "sıçmak" veya "bok etmek" anlamına gelen насрать [nas-rat'] fiiliyle güçlü bir anlamsal örtüşme ve çağrışım taşır. Her iki fiil de "büyük bir miktarı bir yere bırakma/depozito etme" ve "bir şeyi kötü bir şekilde yapma" metaforunu paylaşır; bu da iki kelimenin argo kullanımlarında birbirinin yerine geçebilir olmasına yol açar.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Навалить [na-va-lit'] fiili, Rus argosunda ve kaba konuşma dilinde çok yönlü ve güçlü ifadelerden biridir. Temel anlamı olan "büyük bir miktar yığmak" kullanımından hareketle, sosyokültürel bağlamda çeşitli mecazi ve vulgar anlamlar kazanmıştır. Öncelikle, fiziksel olarak bir şeyi büyük ve genellikle dağınık bir şekilde bir yere bırakmak veya biriktirmek için kullanılır (örneğin, kar yığmak, çöp dökmek). Bu kullanım nispeten nötr olabilirken, miktar veya dağınıklık vurgusu genellikle olumsuz bir çağrışım yaratır.
Daha ağır bir argo kullanımı ise, bir kişiye çok fazla iş veya sorumluluk yüklemek anlamına gelir ki bu da "üzerine yıkmak" ya da "başına sarmak" şeklinde çevrilebilir. Bu bağlamda, verilen görevlerin ağırlığı ve genellikle özensizce yapılması beklentisi ima edilir. En kaba ve doğrudan насрать [nas-rat'] fiiline yakın olan kullanımı ise, hem fiziksel olarak "dışkılamak, sıçmak" hem de mecazi olarak "bir işi tamamen berbat etmek, mahvetmek" anlamındadır. Bu ikincil argo anlam, bir şeye karşı duyulan derin kayıtsızlığı, umursamazlığı veya kasıtlı bir özensizliği ifade eder. Örneğin, bir projenin kötü yapılmasını "projeyi bok etmek" gibi bir ifadeyle anlatmak bu bağlama uyar. Bu fiil, genellikle öfke, hayal kırıklığı veya küçümseme gibi yoğun duygusal durumları aktarmak için kullanılır ve Rusça ağır küfür dağarcığının aktif bir parçasıdır. Kelimenin bu güçlü ifadesi, konuşmacının konuya olan olumsuz tutumunu keskin bir şekilde vurgular.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
