1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Натягивать
Latin Transkripsiyonu: Natyagivat'
Okunuşu ve Vurgu: [na-tya-gi-vat']

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Bu fiil, Rusçada "çekmek, germek, uzatmak, üstüne geçirmek" gibi birincil ve nötr anlamlara sahip olan тянуть [tya-nut'] fiil kökünden türemiştir. Fiile eklenen на- [na-] ön eki, bir eylemin bir yüzeye veya bir nesnenin üzerine doğru yönlendirildiğini, tamamlandığını veya yoğunlaştığını belirtir. Dolayısıyla, натягивать [na-tya-gi-vat'] kelimesinin literal anlamı "bir şeyin üzerine çekmek, germek, sıkıca giymek" şeklindedir. Örneğin, bir ipi germek (натягивать верёвку [na-tya-gi-vat' ve-ryov-ku]) veya eldiven giymek (натягивать перчатки [na-tya-gi-vat' per-çat-ki]) gibi kullanımları vardır. Ancak argo ve küfürlü dilde bu nötr anlam tamamen değişerek cinsel ve agresif çağrışımlar kazanmıştır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Натягивать [na-tya-gi-vat'] kelimesi, Rus argosunda ve özellikle ağır küfür jargonunda, literal anlamından tamamen saparak farklı ve müstehcen anlamlar kazanmıştır. "Çekmek, germek" gibi fiziksel bir eylemi ifade eden bir fiilin, "cinsel ilişkiye girmek" anlamına kayması, Rusça küfürlü dilde sıkça rastlanan bir durumdur. Plutser-Sarno'nun çalışmalarında belirtildiği gibi, pek çok nötr veya fiziksel eylem fiili, argoda cinsel bir çağrışım kazanabilir. Burada "çekme" veya "üstüne geçirme" eylemi, cinsel birleşmedeki fiziksel hareketi veya bir kişinin üzerine cinsel bir eylemi dayatma fikrini imgeleştirir. Bu kullanım, genellikle kaba, aşağılayıcı ve saldırgan bir tonda olup, cinsel bir eylemin pasif partner üzerindeki baskınlığını veya zorlayıcılığını vurgular.

Cinsel anlamının yanı sıra, натягивать [na-tya-gi-vat'] kelimesi argoda "aldatmak, kandırmak, kazık atmak, birine bir şeyi zorla kabul ettirmek" gibi anlamlara da evrilmiştir. Bu mecazi kullanım, birinin üzerine istenmeyen bir durumu "çekmek" veya "dayatmak" fikrinden gelir. Örneğin, birini dolandırmak veya ona haksız bir ceza kesmek, argo dilde "натянуть" [na-tya-nut'] (perfective form) veya "натягивать" [na-tya-gi-vat'] olarak ifade edilebilir. Bu durum, toplumsal hayatta güçsüz olanın ezilmesi, dolandırılması veya sistem tarafından mağdur edilmesi gibi durumları tasvir etmek için kullanılır. Elistratov ve Mokienko & Nikitina gibi argot sözlükleri, bu tür semantik kaymaların Rusça sokak dilinde ne kadar yaygın olduğunu göstermektedir. Fiilin bu tür kullanımları, genellikle öfke, hayal kırıklığı veya küçümseme gibi duyguları ifade eder ve konuşmacının muhatabı veya durum hakkında olumsuz bir yargıya sahip olduğunu gösterir.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).