Наспаться
(Naspatsya)- Uykusunu almış olmak, yeterince uyumuş olmak: Dinlenmek için yeterli süre uyumak, uykuya doymak.
1. Örnek Cümle:- Я сегодня не наспался, чувствую себя разбитым. [ya se-vod-nya nye nas-pal-sya, çuv-stvu-yu se-bya raz-bi-tım]
- Bugün uykumu alamadım, perişan hissediyorum.
2. Örnek Cümle:- Если наспаться, то и настроение будет лучше. [yes-li nas-pat'-sya, to i nas-tra-ye-ni-ye bu-dyet lut-şye]
- Eğer yeterince uyursan, modun da daha iyi olur.
- Yorgunluktan bitap düşmek, hayatın zorluklarından bıkmak, 'sanki sikilmiş gibi' hissetmek (Kinayeli kullanım): Hayatın, işin veya belirli bir durumun yol açtığı aşırı fiziksel ve zihinsel yorgunluk, bıkkınlık ve bunalımı, küfürlü bir benzetmeyle ifade etmek. Bu anlam, kelimenin «наебаться» [na-ye-bat'-sya] fiiliyle olan fonetik benzerliğinden ve kelime oyunundan kaynaklanır.
1. Örnek Cümle:- После этой рабочей недели я не наспался, я, блядь, наебался! [pos-lye e-toy ra-bo-çey nye-dye-li ya nye nas-pal-sya, ya, b-lyat', na-ye-bal-sya!]
- Bu çalışma haftasından sonra ben uykumu almadım, amına koyayım, resmen sikildim!
2. Örnek Cümle:- Весь день мотался по городу, теперь чувствую, что вместо того чтобы наспаться, я только наебался. [vyes' dyen' ma-tal-sya pa go-ra-du, tyep-yer' çuv-stvu-yu, şto vmyes-ta ta-vo şto-bı nas-pat'-sya, ya tol'-ka na-ye-bal-sya]
- Bütün gün şehirde dolandım, şimdi anlıyorum ki uykumu alacağıma sadece sikildim (yoruldum, bunaldım).
- Doyasıya uyumak / Doyasıya sikilmek
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Наспаться
Latin Transkripsiyonu: Naspatsya
Okunuşu ve Vurgu: [nas-pat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, 'uyumak' anlamına gelen Rusça спать [spat'] fiilinin üzerine 'tamamlama' veya 'yeterince yapma' anlamı katan на- [na] ön eki ve dönüşlü (refleksif) çatı bildiren -ся [-sya] son ekinin eklenmesiyle oluşmuştur. Dolayısıyla birebir anlamı 'uykusunu almış olmak', 'yeterince uyumak' veya 'doyasıya uyumak'tır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Verilen ifade «НАСПАТЬСЯ — наебаться.» Rusça küfür jargonunda yaygın bir kelime oyunu ve kinayeli bir benzetmedir. Normalde 'doyasıya uyumak' veya 'uykusunu almak' anlamına gelen наспаться [nas-pat'-sya] fiili, fonetik benzerlikten dolayı ağır küfürlü bir fiil olan наебаться [na-ye-bat'-sya] ile eşleştirilmiştir. Наебаться [na-ye-bat'-sya] fiili, 'sikmek' anlamındaki ебать [ye-bat'] kökünden türemiş olup, 'doyasıya sikilmek', 'çok fazla hata yapmak', 'büyük bir yanılgıya düşmek' veya 'bir şeyden aşırı derecede yorulup bitap düşmek' gibi anlamlara gelir (Plutser-Sarno, 2005). Bu kelime oyunu, özellikle modern yaşamın getirdiği stres ve yorgunluk karşısında, insanların yeterince uyuyamamasını veya uyusalar bile dinlenmiş hissetmemesini, bunun yerine hayatın kendisi tarafından 'sikilmiş gibi' hissetmesini alaycı bir şekilde ifade eder (Sannikov, 1999). Konuşucu, hayatın zorlukları nedeniyle dinlenmenin imkansızlaştığını, çünkü her zaman bir şekilde 'sikildiğini' (yani kandırıldığını, yorulduğunu, haksızlığa uğradığını) ironik bir dille dile getirir.