Насираться
(Nasirat'sya)- Çok sarhoş olmak, aşırı alkol alıp bilincini kaybetmek: Kendini tamamen kaybedecek kadar içmek, sarhoş olup saçmalamak veya düşmek.
1. Örnek Cümle:- Он вчера так насирался, что еле до дома дошёл. [on vçira tak na-si-ral-sya, şto ye-li da do-ma da-şol]
- O dün o kadar çok içmişti ki eve zor varmış.
2. Örnek Cümle:- Не насирайся до такого состояния, что утром ничего не вспомнишь. [nye na-si-ray-sya da ta-ko-va sa-sta-ya-ni-ya, şto ut-ram ni-çi-vo nye fs-pom-niş]
- Sabah hiçbir şeyi hatırlamayacak hale gelene kadar sarhoş olma.
- Kendini pislemek, üstünü kirletmek: Dışkıyla kendini veya etrafını kirletmek (mecazi veya harfi olarak kontrolsüzlük anlamında).
1. Örnek Cümle:- Он так переел, что чуть не насирался от боли. [on tak pi-ri-yel, şto çut' nye na-si-ral-sya at bo-li]
- O kadar çok yemişti ki acıdan az kalsın üstüne sıçıyordu.
- Kendini pislemek / Üstüne sıçmak (harfiyen)
- Rahatlamak / Kendini boşaltmak (verilen ipucundan yola çıkarak ironik anlamı)
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Насираться
Latin Transkripsiyonu: Nasirat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [na-si-rat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Насираться» kelimesi, Rusçanın en kaba ve küfürlü köklerinden biri olan «срать» [srat'] (def-i hacet yapmak, sıçmak) fiilinden türemiştir. Bu fiile tamamlanma, yoğunluk veya aşırılık anlamı katan «на-» [na] ön eki ve dönüşlü (refleksif) veya karşılıklı anlamlar yükleyen «-ся» [sya] son eki eklenmesiyle oluşmuştur. Kelimenin harfiyen çevirisi "tamamen üstünü sıçmak/kirletmek" veya "kendini boka bulamak" şeklindedir. Kelimenin argo anlamındaki "çok sarhoş olmak" veya "kafayı bulmak" kullanımı, kişinin sarhoşlukla birlikte kontrolünü kaybetmesi, kendini rezil etmesi ve deyim yerindeyse "üstüne sıçması" gibi bir metafor üzerinden gelişmiştir. Verilen "облегчаться" [ableg-çat'-sya] (rahatlamak, kendini boşaltmak) ipucu, bu kaba fiilin ironik veya alaycı bir şekilde kullanılarak, alkol alarak sorumluluklardan veya bilinçli durumdan "kurtulmayı" ifade ettiğini düşündürmektedir. Bu, bir yandan fiziksel bir rahatlama, diğer yandan da toplumsal normlardan soyutlanma anlamına gelir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu fiil, Rusça argosunda ve kaba dilde kişinin aşırı derecede alkol tüketerek kontrolünü kaybetmesini, bilincini yitirmesini veya çevresine karşı uygunsuz davranışlar sergilemesini ifade etmek için kullanılır. «Насираться» [na-si-rat'-sya] fiili, doğrudan def-i hacet eylemiyle bağlantılı kökeni nedeniyle oldukça aşağılayıcı ve küfürlü bir tınıya sahiptir. Toplumsal bağlamda, bu ifadeyi kullanan kişi, alkol alan kişiye karşı derin bir küçümseme veya öfke duymakta, onun durumunu bir "rezillik" olarak değerlendirmektedir. Plutser-Sarno'nun Büyük Rus Küfür Sözlüğü ve Elistratov'un Rus Argosu Sözlüğü gibi kaynaklar, bu tür "dışkısal" kökenli kelimelerin Rus argosundaki güçlü ifade biçimini ve yaygınlığını vurgular. Özellikle Sovyet sonrası dönemde, alkolizmin bir toplumsal sorun olarak artmasıyla birlikte, bu tür ifadeler günlük dilde daha da pekişmiştir. Kelime, kişinin hem fiziksel hem de zihinsel olarak kendini "boka batırması" durumunu anlatır; bu da kişinin mantıksız kararlar almasına, kendini küçük düşürmesine veya çevresine zarar vermesine yol açabilir. Verilen "облегчаться" [ableg-çat'-sya] kelimesiyle eşleştirilmesi, bu durumun bir tür "rahatlama" veya "boşalma" olarak algılanmasının ironik ve çarpıcı bir örneğidir, zira sonuç genellikle rahatlamadan çok utanç ve pişmanlıktır. Bu tür bir ironi, Levin'in Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine çalışmasında incelenen pasif-agresif ve alaycı dil oyunlarının bir parçası olarak görülebilir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehsten İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).