Напиздоболиваться
(Napizdobolivat'sya)- Doyasıya ve boş boş konuşmak, yalan söylemek, saçmalamak: Bir konuyu gereksiz yere uzatarak, yalanlarla veya anlamsız sözlerle kendini ifade etmek ve bu durumdan bıkkınlık duyulana kadar devam etmek. Genellikle muhatabı yorma veya yanıltma amacı taşır.
1. Örnek Cümle:- Ну что, напиздоболить ты уже успел? [nu şto, na-piz-da-bo-lit' ti u-je us-pyel?]
- Ee, doyasıya gevezelik edip yalanlarını bitirdin mi? / Yeterince saçmalayıp tatmin oldun mu?
2. Örnek Cümle:- Хватит напиздоболиваться, пора за работу. [hva-tit na-piz-da-bo-li-vat-sa, pa-ra za ra-bo-tu]
- Yeterince laf kalabalığı yaptın/gevezelik ettin, işe başlama zamanı.
3. Örnek Cümle:- После долгих споров он наконец-то напиздоболился и замолчал. [pos-li dol-gih spo-rav on na-ka-nyet-ta na-piz-da-bo-lil-sya i za-mal-çal]
- Uzun tartışmalardan sonra nihayet doyasıya gevezelik edip sustu.
- Doyasıya konuşmak/yalan söylemek
- Yeterince gevezelik etmek/saçmalamak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Напиздоболиваться
Latin Transkripsiyonu: Napizdobolivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [na-piz-da-bo-li-vat-sa]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın en kaba ve yaygın küfür köklerinden biri olan пизда [piz-da] (kadın cinsel organı) kelimesinden türeyen ve 'yalan söylemek, gevezelik etmek, saçmalamak' anlamına gelen пиздеть [piz-det'] fiilinin türemiş bir şeklidir. Vasmer'in de belirttiği gibi, пизда [piz-da] Proto-Slavca *pizda kökenine dayanır ve Slav dillerinde benzer biçimlerde bulunur. Напиздоболиваться [na-piz-da-bo-li-vat-sa] fiili, пиздоболить [piz-da-bo-lit'] (çok ve boş konuşmak, yalan söylemek) fiilinden, bir eylemin doyasıya yapıldığını veya bir amaca ulaşıldığını belirten на- [na-] ön eki ve dönüşlü (reflexive) veya yeterlilik anlamı katan -ся [-sa] sonekiyle türetilmiştir. Пиздоболить [piz-da-bo-lit'] fiili ise, пиздобол [piz-da-bol] (boş konuşan, yalancı) isminden gelir. Bu yapının ikinci kısmı olan -бол- [bol-] kısmı, 'konuşmak, gevezelik etmek' anlamındaki болтать [bal-tat'] fiilini çağrıştırır. Dolayısıyla, kelime 'doyasıya yalan söylemek, yeterince saçmalayıp rahatlamak' gibi bir anlama gelir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Напиздоболиваться [na-piz-da-bo-li-vat-sa] fiili, Rus argosunda ve halk dilinde oldukça kaba ve aşağılayıcı bir ifade olarak kullanılır. Sözlükler (Elistratov, Mokienko & Nikitina) bu kelimenin, bir kişinin aşırıya kaçan, yalan dolu, boş veya anlamsız konuşmasını ifade etmek için kullanıldığını gösterir. Ön ek на- [na-] ve dönüşlü son ek -ся [-sa] birleşimi, eylemin bir doyum noktasına ulaştığını veya kişinin bu eylemden tatmin olduğunu vurgular. Örneğin, наесться [na-yes-t'sya] (doyasıya yemek) veya наговориться [na-ga-va-rit-sa] (doyasıya konuşmak) gibi fiillerle benzer bir yapıdadır, ancak пиздеть [piz-det'] kökünden geldiği için anlamı 'doyasıya yalan söylemek, boş boğazlık edip kendini tatmin etmek' şeklindedir. Levin ve Zemskaya'nın çalışmalarında vurgulandığı gibi, Rus dilinde bu tür müstehcen ifadeler, konuşucunun öfkesini, bıkkınlığını veya muhatabına karşı duyduğu derin küçümsemeyi dile getirmek için güçlü bir pragmatik araçtır. Bu fiil, özellikle tartışmalarda veya birisi sürekli yalan söylediğinde ya da boş konuştuğunda, bu durumdan duyulan rahatsızlığı ifade etmek için kullanılır. Konuşmanın kalitesizliğini, samimiyetsizliğini ve aşırılığını ima eder. Hapishane argosu (феня [fe-nya]) ve sokak jargonunda yaygın olarak duyulabilir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).