Намандяшиваться
(Namandyaşivat'sya)- Aşırı derecede sarhoş olmak, kendini kaybedene kadar içmek: Genellikle alkolün etkisiyle bilincini yitirmek, kontrolünü kaybetmek veya son derece kaba/yoz bir duruma gelmek. Bu fiil, sarhoşluğun olumsuz ve aşağılayıcı bir bağlamını taşır.
- Он вчера так намандяшился, что ничего не помнит. [on vçera tak na-man-dya-şi-l'sya, şto ni-çi-vo ni pom-nit]
- O dün o kadar kafayı buldu ki hiçbir şey hatırlamıyor.
- Не надо так намандяшиваться, а то завтра на работу не встанешь. [ni na-da tak na-man-dya-şi-va-t'sya, a to zav-tra na ra-bo-tu ni fsta-niş]
- Bu kadar sarhoş olmaya gerek yok, yoksa yarın işe kalkamazsın.
1. Örnek Cümle:
2. Örnek Cümle:
- Sarhoş olmak
- İçip kafayı bulmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Намандяшиваться
Latin Transkripsiyonu: Namandyaşivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [na-man-dya-şi-va-t'sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçanın dört temel küfür kökünden biri olan ve kadın cinsel organını ifade eden манда [man-da] kelimesinden türetilmiştir. Kelimeye eklenen на- [na-] öneki, eylemin yoğunluğunu veya tamamlanmasını belirtirken, -яшивать [ya-şi-vat'] (veya -ивать [i-vat']) son eki bitmemiş bir eylemi, yani süregelen veya tekrarlanan bir durumu ifade eder. Sondaki -ся [sya] dönüşlülük takısı ise eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini, yani kişinin kendisine yaptığını gösterir. Bu etimolojik yapı, kelimenin "kendini 'manda' gibi bir duruma sokmak" veya "ağır derecede sarhoş olmak" anlamını güçlendirir. Kökeni itibarıyla, манда kelimesinin kendisi Proto-Slavca *mǫda kökünden gelir ve Slav dillerinde benzer anlamlara sahip kelimelerin türemesine yol açmıştır (Vasmer, 1986).
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Намандяшиваться [na-man-dya-şi-va-t'sya] fiili, Rus küfür jargonunun tipik bir örneğidir ve aşırı sarhoşluğu, kişinin kendini kontrolünü tamamen kaybetmesini, adeta bir paçavra gibi olmasını ifade eder. Kelime, манда [man-da] kökünün aşağılayıcı çağrışımından beslenir; bu bağlamda, sarhoşluğun getirdiği kontrolsüz ve yozlaşmış hali, bu kökün taşıdığı vulgarite ile özdeşleştirilir. Rus argosunda bu tür küfür köklerinden türetilen fiiller, genellikle bir durumun aşırıya kaçtığını, kabul edilemez bir seviyeye ulaştığını vurgulamak için kullanılır (Plutser-Sarno, 2005; Elistratov, 2000).
Kelimedeki aşırılık, Rus toplumunda alkol tüketimine ve sarhoşluğa verilen tepkileri de yansıtır. Aşırı içki içmenin toplumda yarattığı sorunlar ve buna karşı oluşan olumsuz algı, dilde bu tür güçlü ve aşağılayıcı ifadelerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Намандяшиваться [na-man-dya-şi-va-t'sya] ifadesi, sadece içki içmeyi değil, aynı zamanda bu içkinin getirdiği utanç verici, yozlaşmış ve kontrol dışı davranışı da ima eder. Bu durum, Levin'in (1986) Rus dilinin müstehcen ifadeleri üzerine yaptığı çalışmalarda belirttiği gibi, fiillerin yalnızca eylemi değil, aynı zamanda eylemin yol açtığı ahlaki veya toplumsal düşüşü de vurgulama biçimiyle örtüşür. Özellikle gençlik argosunda ve halk arasında yaygın olan bu tür kelimeler, Post-Sovyet dönemde dilin daha da serbestleşmesiyle birlikte günlük konuşmada daha sık yer bulmuştur (Zemskaya, 1996).
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehçen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).