Намандяхиваться
(Namandyahivat'sya)- Bitap düşmek, amı çıkmak, canı çıkmak: Uzun süreli ve yoğun fiziksel veya zihinsel çaba sonucunda aşırı derecede yorulmak, tükenmiş hissetmek, gücünü tamamen yitirmek.
1. Örnek Cümle:- Я так намандяхивался на работе, что сил нет даже поесть. [ya tak na-man-dya-hi-val-sya na ra-bo-tye, şto sil nyet da-je pa-yest']
- İşte amım çıktı o kadar yoruldum ki yemek yiyecek halim bile yok.
2. Örnek Cümle:- Он намандяхивается каждый день, пытаясь всё успеть. [on na-man-dya-hi-va-yet-sya kaj-dıy dyen', pı-ta-yas' vsyo us-pyet']
- Her şeyi yetiştirmeye çalışmaktan her gün amı çıkıyor.
- Amcıklaşmak / Amına koyulmak (yorulmaktan)
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Намандяхиваться
Latin Transkripsiyonu: Namandyahivat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [na-man-dya-hi-vat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu fiil, Rusçada kadın cinsel organı için kullanılan son derece kaba ve aşağılayıcı bir argo kelime olan манда [man-da] kökünden türemiştir. Fiile eklenen на- [na-] ön eki bir eylemin tamamlanmasını veya yoğunluğunu, -ях- [yah] eki ise çoğu zaman olumsuz veya pejoratif bir anlam katan ekspresif bir yapıyı ifade ederken, -ивать [i-vat'] eki eylemin sürekliliğini veya sıkça tekrarlandığını, -ся [sya] dönüşlülük (reflexive) eki ise eylemin özne üzerinde gerçekleştiğini vurgular. Dolayısıyla kelime, 'kendi kendini манда [man-da] haline getirmek' veya 'aşırı derecede yıpranıp dağılmak' gibi mecazi ve kaba bir anlama gelir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Намандяхиваться kelimesi, Rusça küfür ve argo sözlüğünün (мат) en kaba ve aşağılayıcı fiillerinden biridir. Genellikle uzun süreli, yorucu ve bezdirici fiziksel veya zihinsel çabalar sonucunda kişinin tamamen bitkin düşmesini, gücünü yitirmesini, 'canının çıkmasını' veya 'anasının ağlamasını' ifade etmek için kullanılır. Kullanımı, манда [man-da] kökünden dolayı aşırı derecede müstehcen ve rahatsız edicidir; bu nedenle genellikle çok samimi ortamlarda, yoğun hayal kırıklığı, bıkkınlık veya öfke anlarında başvurulan bir ifadedir. Kelime, kişinin aşırı yorgunluktan dolayı adeta 'dağılmış', 'yıpranmış' ve 'kendini bırakmış' bir hale geldiğini vurgular. Sosyal statüsü veya cinsiyeti ne olursa olsun, bir kişinin bu seviyede yorulması durumunda kullanılabilir, ancak taşıdığı kaba anlam sebebiyle saygısızca bir ifade olarak algılanır.