1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Накакивать
Latin Transkripsiyonu: Nakakivat
Okunuşu ve Vurgu: [na-ka-ki-vat']

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

«Накакивать» fiili, Rusçada çocuk dilinde veya kaba argo bağlamında “dışkılamak, kaka yapmak” anlamına gelen «какать» [kakat'] kök fiilinden ve «на-» [na-] ön ekinden türemiştir. Vasmer'e (1986) göre «какать» fiili, hem çocuk dilinde hem de ekspresif (dışavurumcu) dilde yaygın olan yansıma (onomatopoeic) kökenli bir kelimedir. «На-» ön eki, bu bağlamda eylemin bir yüzeye yöneldiğini (“üzerine/içine”) veya eylemin kötü, özensiz, eksik ya da birikimli bir şekilde yapıldığını ifade eder. Dolayısıyla kelimenin temel anlamı “bir yere pislemek, batırmak” veya mecazi olarak “bir şeyi kötü yapmak, mahvetmek” şeklinde gelişmiştir. Argo dilinde benzer bir anlama sahip ve daha sert bir eş anlamlısı olan «насирать» [na-si-rat'] fiili de aynı bağlamda kullanılır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

«Накакивать» kelimesi, Rus argosunda ve kaba halk dilinde, bir işi veya durumu kötü, özensiz, beceriksizce yapmak veya tamamen mahvetmek anlamında yaygın olarak kullanılır. Bu fiil, genellikle bir kişinin yetersizliğini, sorumsuzluğunu veya bilerek bir durumu bozduğunu ifade etmek için kullanılır. Elistratov (2000) ve Mokienko & Nikitina'nın (2000) argo sözlüklerinde de belirtildiği üzere, kelimenin kullanım alanı sadece fiziksel bir dağınıklık yaratmakla sınırlı kalmayıp, metaforik olarak bir projeyi, bir planı, bir ilişkiyi veya birinin itibarını “batırmak” anlamında da karşımıza çıkar. Kelimenin “kaka yapmak” fiilinden türemiş olması, ona hem biraz çocuksu bir kaba ton hem de tiksindirici, iğrenç bir çağrışım katmaktadır. Bu ifade, özellikle hayal kırıklığı, öfke veya alaycılık ifade etmek istendiğinde tercih edilir. Bir anlamda, doğrudan ve ağır küfürler yerine, daha örtülü ama yine de güçlü bir kaba ifade olarak işlev görebilir. Levin (1986) ve Zemskaya (1996) gibi sosyodilbilimcilerin çalışmaları, Rus dilindeki bu tür ekspresif, pasif-agresif ve aşağılayıcı ifadelerin pragmatik kullanımlarını ve toplumsal bağlamlarını incelemiştir.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
• Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
• Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).