На полшестого
(Na polşestogo)- İktidarsızlık veya ereksiyon eksikliği durumu: Erkek cinsel organının erekte olmaması, inik veya yarı erekte durumda kalması.
1. Örnek Cümle:
- У него с утра на полшестого. [u ni-vo s ut-ra na pal-şis-to-va]
- Sabah sabah (onunkiler) beş buçukta (yani kalkmıyor).
2. Örnek Cümle:
- После вчерашнего, сегодня у меня конкретно на полшестого. [pos-li vçi-raş-ni-va, sıv-od-nya u min-ya kan-kret-na na pal-şis-to-va]
- Dünkünden sonra, bugün bende kesin beş buçukta (hiçbir şey kalkmıyor).
- Saat beş buçuğa / Saat beş buçukta
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: На полшестого
Latin Transkripsiyonu: Na polşestogo
Okunuşu ve Vurgu: [na pal-şis-to-va]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
İfade, Rusçada kelimenin tam anlamıyla “beş buçuğa” veya “saat beş buçukta” anlamına gelen standart bir zaman belirtme biçimi olan «на полшестого» [na pal-şis-to-va] kelime grubundan türemiştir. Bu zaman dilimi, bir analog saatin akrep veya yelkovanının aşağıya doğru (saat 6 yönüne doğru veya 5 ile 6 arasında) konumlandığı görsel bir durumu ifade eder. Argo bağlamındaki kullanımı ise, bu görsel benzetme üzerine kuruludur. Eril cinsel organın inik veya yarı inik, yani aşağıya doğru sarkmış halini metaforik olarak saatin 5:30 pozisyonundaki ibresiyle özdeşleştirir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«На полшестого» [na pal-şis-to-va] ifadesi, Rusçanın en yaygın ve müstehcen argo ifadelerinden biridir. Esasen erkek cinsel organının erekte olmaması, inik veya yarı erekte durumda kalması durumunu tanımlamak için kullanılır. Bu kullanım, saatin yelkovanının beş buçukta (30 dakika) aşağıya doğru gösterdiği konumla, ereksiyon halindeki penisin yukarı, inik haldeki penisin ise aşağıya doğru yönelmesi arasındaki görsel benzerlikten doğmuştur. İfade, genellikle erkekler arasındaki samimi ve kaba sohbetlerde, mizahi veya alaycı bir tonda kullanılır. Kimi zaman geçici iktidarsızlık veya cinsel isteksizliği dile getirmek için bir şaka unsuru olarak, kimi zaman ise bir erkeğin cinsel gücünü küçümsemek veya alay etmek amacıyla kullanılabilir. Rus dilindeki pek çok küfürlü ve argo ifadenin (örneğin Plutser-Sarno, 2005 ve Elistratov, 2000'de incelendiği gibi) doğrudan ve sansürsüz doğasının bir yansımasıdır. Toplumda cinsel konuların açıkça konuşulabildiği ve bu tür kaba benzetmelerin dile kolayca entegre olduğu informal ortamların bir ürünüdür. Bu tür metaforik kullanımlar, Rus dilindeki “dil oyunları”nın (Sannikov, 1999) ve ifade gücünün sınır tanımazlığını gösterir; sıradan bir zaman ifadesi, en kaba cinsel anlamlardan birine bürünebilmektedir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Levin, Y. I. (1986). Об обсценных выражениях русского языка (Rus Dilinin Müstehcen İfadeleri Üzerine).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Sannikov, V. Z. (1999). Русский язык в зеркале языковой игры (Dil Oyunlarının Aynasında Rus Dili).