Моча в голову ударила
(Moça v golovu udarila)- Aniden saçmalamak, mantıksız ve fevri bir karar vermek: Bir kimsenin birdenbire mantığını yitirerek düşüncesizce veya anlamsız bir eylemde bulunması.
1. Örnek Cümle:- Что с ним произошло? Ему опять моча в голову ударила? [şto s nim pra-iz-aş-lo? yi-mu a-pyat' ma-ça v ga-la-vu u-da-ri-la?]
- Ona ne oldu böyle? Yine kafasına sidik mi vurdu?
2. Örnek Cümle:- Он бросил работу без всякой причины, будто моча в голову ударила. [on bra-sil ra-bo-tu bez vsya-kay pri-çi-nı, bud-to ma-ça v ga-la-vu u-da-ri-la]
- Hiçbir sebep yokken işi bıraktı, sanki kafasına sidik vurmuş gibi.
- Sebepsiz yere aniden öfkelenmek veya fevrileşmek: Geçici bir heves veya öfke kriziyle mantık dışı hareket etmek.
1. Örnek Cümle:- Не обращай внимания, это ему просто моча в голову ударила, завтра успокоится. [ni ab-raş-çay vni-ma-ni-ya, e-ta yi-mu pras-ta ma-ça v ga-la-vu u-da-ri-la, zav-tra us-pa-ko-yit-sya]
- Ona bakma sen, anlık fevriliği tuttu, yarın sakinleşir.
- Kafaya sidik vurdu / Sidik beynine sıçradı
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Моча в голову ударила
Latin Transkripsiyonu: Moca v golovu udarila
Okunuşu ve Vurgu: [ma-ça v ga-la-vu u-da-ri-la]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
İfade; idrar anlamına gelen моча [ma-ça], kafa veya baş anlamına gelen голова [ga-la-va] ve vurmak, çarpmak anlamındaki ударить [u-da-rit'] fiilinin birleşiminden oluşur. Deyimin kökeni, eski halk tıbbına ve vücuttaki hıltların (sıvıların) dengesizliğinin zihinsel durumu etkilediğine inanılan mizaç teorilerine dayanır. Vücuttaki atık sıvıların veya zehirli birikintilerin beyne sızarak zihinsel bulanıklığa, ani öfke patlamalarına ya da mantıksız davranışlara yol açtığı yönündeki bu archaic fizyolojik algı, zamanla dilde mecazi bir boyut kazanmıştır. Rus dilinde bu yapı, mantık dışı ve aniden gelişen eylemleri açıklayan popüler bir deyime dönüşmüştür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Gündelik konuşma dilinde ve sokak argosunda bu deyim, bir kişinin hiçbir mantıklı gerekçe yokken aniden saçma, aptalca, düşüncesizce veya agresif bir hamlede bulunması durumunu ifade eder. Eylemin anideliği ve mantıksızlığı vurgulanır. Aynı anlama gelen моча в голову стукнула [ma-ça v ga-la-vu stuk-nu-la] veya geniş zaman yapısındaki моча бьёт в голову [ma-ça byot v ga-la-vu] gibi varyasyonları da mevcuttur. İfade, konuşucunun karşı tarafın sergilediği tutumu küçümsediğini, fevri ve aptalca bulduğunu net bir şekilde gösterir. Sovyet sonrası gündelik kent dilinde yaygın olarak kullanılan deyim, kaba yapısına rağmen argoda geniş bir kullanım alanına sahiptir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.