1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Мышиный глаз
Latin Transkripsiyonu: Mışınıy glaz
Okunuşu ve Vurgu: [mı-şi-nıy glas]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

İfade, Rusçada fare anlamına gelen мышь [mış] kelimesinden türetilen мышиный [mı-şi-nıy] (fareye ait, fare gibi) sıfatı ile göz anlamına gelen глаз [glas] kelimesinin birleşmesinden oluşmaktadır. Sözcük grubunun birebir çevirisi "fare gözü"dür. Anatomi terminolojisi dışındaki halk dili ve kaba sokak kültüründe, vücut deliklerinin veya organların küçüklüğünü ve darlığını betimlemek için hayvan organlarına atıfta bulunmak sıkça başvurulan bir benzetme yöntemidir. Fare gözünün ufak, kısık ve dar yapısı, kadın cinsel organı olan пизда [piz-da] için görsel bir benzetme unsuru olarak kullanılmıştır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Rus sokak argosunda anatomik nitelendirmeler çoğunlukla müstehcen ifadelerle birleştirilerek alaycı, mizahi veya nesneleştirici deyimler üretir. Bu deyim, kadın cinsel anatomisine dair kaba ve dolaysız bir tasvir sunar. Ağır küfür jargonunda cinsel organların yapısına dair yapılan bu tür benzetmeler; erkek grupları arasındaki konuşmalarda, kışla, hapishane veya sokak ortamında argoyu görselleştirme işlevi görür. Farenin ufacık ve dar olan göz yapısı üzerinden yapılan bu benzetme, Rusça cinsel argodaki somutlaştırma eğiliminin tipik örneklerinden biridir.

4. KAYNAKÇA

• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
• Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.