Менструация
(Menstruatsiya)- Adet / Regl / Menstrüasyon: Kadınlarda periyodik olarak gerçekleşen fizyolojik kanama döngüsü.
1. Örnek Cümle:- У неё начались месячные, поэтому она плохо себя чувствует. [u ni-yo na-ça-lis' mye-syaç-nı-ye, pa-e-ta-mu a-na plo-ha si-bya çuv-stvu-yet]
- Adeti başladı, bu yüzden kendini kötü hissediyor.
2. Örnek Cümle:- У меня задержка менструации на три дня. [u mi-nya za-dyerj-ka myen-stru-at-si-i na tri dni]
- Adetimde üç günlük bir gecikme var.
- Adet kanaması / Regl / Aylık döngü
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Менструация (месячные)
Latin Transkripsiyonu: Menstruatsiya (myesyaçnıye)
Okunuşu ve Vurgu: [myen-stru-at-si-ya] / [mye-syaç-nı-ye]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Менструация [myen-stru-at-si-ya] kelimesi Latince "ay" anlamına gelen mensis ve "aylık döngü" anlamındaki menstruus sözcüğünden Rusçaya tıp terimi olarak geçmiştir. Rus gündelik dilinde ve argosunda bu fizyolojik süreci ifade etmek için en yaygın kullanılan tabir ise месячные [mye-syaç-nı-ye] sıfat kökenli adlaşmış kelimedir. Месячные [mye-syaç-nı-ye], Eski Doğu Slavcası ve Proto-Slavca kökenli olan ve hem gökyüzündeki ayı hem de takvim ayını simgeleyen месяц [mye-syats] kelimesinden türetilmiştir. Periyodik olarak her ay tekrarlanan döngüyü tanımladığı için halk arasında tıp terimi yerine bu örtmece (öfemizm) sözcük benimsenmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rus kültüründe kadın anatomisi ve üreme sağlığıyla ilgili konular tarihsel olarak tabu kabul edilmiş, doğrudan ifade edilmekten kaçınılarak çeşitli halk tabirleri ve örtmeceler üretilmiştir. Çarlık ve Sovyet dönemlerinde kırsal yaşamda kadınların adet dönemleri mistik ve dini inançlarla da ilişkilendirilmiş, geleneksel inanışlarda bu süreçteki kadının sakınılması gereken bir durumda olduğu varsayılmıştır. Bu durum dilde эти дни [e-ti dni] (bu günler), гости из Красноярска [gos-ti iz kras-na-yars-ka] (Krasnoyarsk'tan gelen misafirler) veya красная армия приехала [kras-na-ya ar-mi-ya pri-ye-ha-la] (kızıl ordu geldi) gibi mizahi, üstü kapalı ve sokak argosuna ait renkli deyimlerin doğmasına yol açmıştır. Çağdaş Rusçada ise месячные [mye-syaç-nı-ye] kelimesi tarafsız gündelik konuşma dilinin standart bir parçası haline gelmiş, resmi ve tıbbi bağlamlar dışında менструация [myen-stru-at-si-ya] teriminin yerini tamamen almıştır.
4. KAYNAKÇA
- Dal, V. I. (1863-1866). Толковый словарь живого великорусского языка (Yaşayan Büyük Rus Dilinin Açıklamalı Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.