Мара
(Mara)- Ahlaksız, fahişe, oynak kadın: Slang kullanımda, toplumsal normlara uymayan, cinsel açıdan özgür, baştan çıkarıcı veya birden fazla erkekle ilişkisi olan kadın. Bu kelime genellikle aşağılayıcı ve hakaret edici bir tonda kullanılır ve mitolojik olarak insanları yanıltan veya zarar veren kötü ruhlarla ilişkilendirilir.
1. Örnek Cümle:- Не связывайся с ней, она настоящая мара. [nye svya-zı-vay-sya s ney, a-na nas-ta-ya-şşa-ya ma-ra]
- Onunla ilişkiye girme, o gerçek bir ahlaksız kadın.
2. Örnek Cümle:- Такая мара только проблемы приносит. [ta-ka-ya ma-ra tol'-ka prob-le-mı pri-no-sit]
- Böyle bir ahlaksız kadın sadece sorun getirir.
- Kabus (mitolojik)
- Hayalet (mitolojik)
- Mara (Slav mitolojisinde ölüm tanrıçası)
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Мара
Latin Transkripsiyonu: Mara
Okunuşu ve Vurgu: [ma-ra]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Vasmer'in (1986) belirttiği üzere, Rusça «Мара» kelimesi, Proto-Slavca *mora kökünden türemiştir. Bu kök, ölüm, yanılsama, aldatma, kabus ve kötü ruhlar gibi kavramlarla yakından ilişkilidir. Slav mitolojisinde «Мара» [ma-ra], kışın ve ölümün tanrıçası, kötü ruhların veya kabusların kişileşmiş hali olarak bilinir. Aynı zamanda «морок» [mo-rok] (sis, karanlık, zihin bulanıklığı) ve «морочить» [ma-ro-çit'] (aldatmak, büyülemek, kandırmak) kelimeleriyle de kökensel bir bağı bulunmaktadır. Kelimenin argo ve küfür literatüründeki "ahlaksız, fahişe kadın" anlamını kazanması, bu mitolojik ve folklorik çağrışımlarla ilişkilidir. Ahlaksız veya baştan çıkarıcı kadınlar, toplumsal normların dışına çıkmaları, erkekleri "yanıltmaları" veya "yoldan çıkarmaları" nedeniyle bir kabus veya kötü ruh figürüyle özdeşleştirilmiştir. Bu durum, toplumun ahlaki değerlerinin dil üzerindeki yansıması olarak değerlendirilebilir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Мара» kelimesinin "ahlaksız kadın" anlamında kullanımı, Slav halklarının pagan inançlarına ve geleneksel ahlak anlayışına dayanmaktadır. Uspensky'nin (1994) Rus ekspresif frazeolojisinin mitolojik boyutları üzerine yaptığı çalışmalarda görüldüğü üzere, kötü ruhlar ve ölümle ilişkilendirilen figürler, zamanla olumsuz insan özelliklerini tanımlamak için mecazi olarak kullanılmaya başlanmıştır. «Мара» bu bağlamda, erkekleri baştan çıkaran, ahlaki değerlere uymayan, evliliğin ve toplumsal düzenin kutsallığını bozan kadınları tanımlamak için kullanılmıştır. Bu kullanım, kadınların cinsel davranışları üzerindeki toplumsal baskıyı ve yargılamayı yansıtır.
Kelimenin argo ve jargondaki yaygınlığı (Elistratov, 2000; Mokienko & Nikitina, 2000), onun sadece mitolojik bir figür olmaktan çıkıp, gündelik dildeki küçümseyici ve aşağılayıcı bir terime dönüştüğünü göstermektedir. Bu tür terimler, genellikle toplumsal dışlanmışlık yaşayan gruplar tarafından veya bu grupları tanımlamak için kullanılır. «Мара» kelimesi, bir kadının itibarına zarar vermek ve onu toplumsal olarak damgalamak amacıyla kullanılabilen ağır bir hakaret niteliği taşır. Bu, özellikle erkek egemen toplumlarda, kadınların cinsel özgürlüğünün kısıtlanmasına yönelik dilsel bir araç olarak işlev görmüştür. Rusça küfür ve argo sözlüklerinde (Plutser-Sarno, 2005) yer alması, kelimenin kaba dilin bir parçası olduğunu doğrulamaktadır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата. Limbus Press.
- Uspensky, B. A. (1994). Мифологический аспект русской экспрессивной фразеологии (Rus Ekspresif Frazeolojisinin Mitolojik Boyutu).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).