Мандавошка
(Mandavoşka)- Kasık biti (Tıbbi/Biyolojik argo): Kasık bölgesinde yerleşen parazit böcek türü (Phthirus pubis).
1. Örnek Cümle:- У него после той ночи появились мандавошки. [u ni-vo pos-le toy no-çi pa-ya-vi-lis' man-da-voş-ki]
- O geceden sonra adamda kasık biti çıktı.
2. Örnek Cümle:- Как быстро избавиться от мандавошек? [kak bıs-tra iz-ba-vits-ya at man-da-voş-şek]
- Kasık bitinden en hızlı nasıl kurtulunur?
- Aşağılık, değersiz veya çirkef kadın (Hakaret / Aşağılama): Toplumda saygı görmeyen, gıcık, yılışık, dedikoducu veya çirkef kadınlara yönelik söylenen ağır hakaret sözü.
1. Örnek Cümle:- Зачем ты связываешься с этой мандавошкой? [za-çem tı svya-zı-va-yeş-sya s e-tay man-da-voş-kay]
- Neden bu aşağılık kadınla muhatap oluyorsun?
2. Örnek Cümle:- Она настоящая мандавошка, только и умеет что сплетни распускать. [a-na nas-ta-ya-şça-ya man-da-voş-ka, tol'-ka i u-me-yet şto splet-ni ras-pus-kat']
- Tam bir çirkef yaratık, tek bildiği şey dedikodu yaymak.
- Kasık biti / Cinsel organ biti
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Мандавошка
Latin Transkripsiyonu: Mandavoşka
Okunuşu ve Vurgu: [man-da-voş-ka]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime bileşik bir yapıya sahiptir. Sözcüğün ilk bileşeni olan манда [man-da], Rus dilindeki müstehcen kadın cinsel organı terimlerinden biridir. İkinci bileşeni oluşturan вошь [voş] ise Rusçada "bit" anlamına gelmektedir; sonundaki "-шка" (-şka) eki ise küçültme ve aşağılama işlevi görür. Dolayısıyla kelimenin etimolojik ve birebir karşılığı "cinsel organ biti" yani tıp dilindeki adıyla kasık bitidir (Phthirus pubis). Slav dillerinde ve Rusça halk dilinde parazit, böcek ve asalak isimlerinin hakaret sıfatı olarak kullanılması oldukça yaygın bir leksikolojik olgudur.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Kelime, köken olarak biyolojik ve parazitolojik bir tanım olsa da, Rusça sokak dilinde ve kaba konuşma jargonunda insanlara yöneltilen ağır bir aşağılama ifadesine evrilmiştir. Özellikle kadınlara yönelik kullanıldığında; ahlaken düşük, yılışık, gıcık, dedikoducu, çirkef veya toplum içinde önemsiz görülen kadınları tanımlamak amacıyla söylenir. Anlam kayması neticesinde zaman zaman cinsiyet ayrımı gözetilmeksizin çevresine sürekli rahatsızlık veren, başkalarının sırtından geçinen veya dırdır eden gıcık kişiler için "asalak, uyuz, pislik" anlamında da mecazen tercih edilir. Yeraltı dünyası ve cezaevi jargonu olan феня [fe-nya] kültüründe bu tür parazit kökenli kelimeler, hiyerarşinin en alt basamağında yer alan ve saygı görmeyen kişileri etiketlemek için kullanılan dilsel araçlar arasında yer alır.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Müstehcen Dil Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).