Люди женятся, ебутся, а нам не во что обуться
(Lyudi jenyatsya, yebuttsya, a nam ne vo şto obutsya)- Millet hayatını yaşayıp keyif çatarken, kendisinin en temel ihtiyaçlardan bile yoksun olmasına karşı duyulan sitem ve isyan: Başkalarının lüks, eğlence, evlilik veya cinsel hayatla gününü gün etmesine karşın, konuşanın içinde bulunduğu derin yoksulluğu, şanssızlığı veya dışlanmışlığı anlatan sitemkar, alaycı tekerleme.
1. Örnek Cümle:- У всех моих одноклассников уже бизнес, квартиры, а я за аренду заплатить не могу. Как говорится, люди женятся, ебутся, а нам не во что обуться. [u fseh ma-yih ad-na-klas-ni-kaf u-je biz-nis, kvar-ti-rı, a ya za a-ren-du za-pla-tit' ni ma-gu. kak ga-va-rit-sya, lyu-di je-nyat-sya, ye-but-sya, a nam nye va şto a-but-sya]
- Sınıf arkadaşlarımın hepsinin işi gücü, evi barkı oldu, bense daha kirayı ödeyemiyorum. Ne derler bilirsin; millet evlenir, sikişir, bizimse ayağımıza giyecek donumuz yok.
2. Örnek Cümle:- Посмотри на этот инстаграм, все по курортам ездят, а мы тут в офисе за копейки пашем. Люди женятся, ебутся, а нам не во что обуться. [pas-ma-tri na e-tat ins-ta-gram, fse pa ku-rar-tam yez-dyat, a mı tut v o-fi-se za ka-pey-ki pa-şem. lyu-di je-nyat-sya, ye-but-sya, a nam nye va şto a-but-sya]
- Şu Instagram'a bak, herkes tatil beldelerinde geziyor, biz ise burada ofiste üç kuruşa köpek gibi çalışıyoruz. Millet gününü gün edip sikişiyor, biz ise kıçımıza giyecek don bulamıyoruz.
- Millet evleniyor, sikişiyor, bizimse ayağımıza giyecek hiçbir şeyimiz yok.
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Люди женятся, ебутся, а нам не во что обуться
Latin Transkripsiyonu: Lyudi jenyatsya, yebuttsya, a nam ne vo şto obutsya
Okunuşu ve Vurgu: [lyu-di je-nyat-sya, ye-but-sya, a nam nye va şto a-but-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Bu atasözü/tekerleme, Rus halk dilinin en eski ve en yaygın kaba halk yaratıcılığı (folklor) örneklerinden biridir. Cümledeki ana unsurların kökenine bakıldığında, люди [lyu-di] (insanlar, millet) ve жениться [je-nit'-sya] (evlenmek) fiillerinin yanı sıra, Rusçanın en eski küfür köklerinden biri olan ебать [yi-bat'] (sikişmek) fiilinin dönüşlü çekimi olan ебутся [ye-but-sya] (sikişiyorlar) kullanılmıştır. Karşıtlık unsuru olarak kullanılan обуться [a-but'-sya] ise "ayağına ayakkabı giymek" anlamına gelen ve kökeni Proto-Slavcaya dayanan köklü bir fiildir. İfadedeki kafiyeli yapı (женятся [je-nyat-sya] - ебутся [ye-but-sya] - обуться [a-but-sya]), Rus halk edebiyatındaki hicivli kısa şarkı türü olan частушка [ças-tuş-ka] tarzı sokak manilerinin ritmik yapısıyla birebir örtüşmektedir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Bu deyimsel tekerleme, Rus kültüründeki derin sosyo-ekonomik uçurumları, sınıf farkını ve bireysel bahtsızlığı son derece alaycı, absürt ve kaba bir mizahla dışa vurur. Rus halk kültüründe ayakkabı, özellikle de çizme anlamına gelen сапоги [sa-pa-gi], tarihsel olarak asgari refahın, insan onurunun ve toplumsal hayata katılabilmenin en temel simgesi olmuştur. Ayağa giyecek hiçbir şeyin olmaması anlamına gelen не во что обуться [nye va şto a-but-sya] ifadesi, mutlak yoksulluğu ve toplum dışına itilmeyi temsil eder. Deyimdeki ana ironi, toplumun geri kalanının hayatın en üst düzey biyolojik ve sosyal zevklerini (evlilik ve cinsel yaşamı) doyasıya yaşarken, konuşan kişinin en temel insani ihtiyaçtan (ayakkabıdan) bile yoksun olması arasındaki muazzam çelişkide yatar. Sovyetler Birliği dönemindeki kronik mal kıtlığı ve yoksulluk dönemlerinde bu ifade halk arasında iyice popülerleşmiş, günümüzde ise birilerinin şatafatlı hayatına veya şansına karşı duyulan haset, sitem ve çaresizliği ifade etmek için kullanılan klasik bir sokak argosu haline gelmiştir.
4. KAYNAKÇA
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского argо (Rus Argosu Sözlüğü).
- Belousov, A. F. (1998). Русский школьный фольклор (Rus Okul ve Sokak Folkloru).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü).