Люэс
(Lüyes)- Frengi, sifilis: Cinsel yolla bulaşan bulaşıcı ve ciddi bir hastalık.
1. Örnek Cümle:- У него нашли люэс, вот позор-то! [u nivo naş-li lyu-yes, vot pa-zor-ta!]
- Onda frengi bulmuşlar, ne utanç ama!
- İğrenç, pis, berbat durum/şey: Bir durumu veya olayı aşırı derecede kötü, iğrenç veya ahlaksız bulma hali.
1. Örnek Cümle:- Да что ты там говоришь, это ж полный люэс! [da şto tı tam ga-va-riş, eta j pol-nıy lyu-yes!]
- Ne diyorsun be, bu tam bir iğrençlik!
- Lanet olası, kahrolası (aşağılama/sövgü): Bir kişiye veya duruma yönelik duyulan öfke veya tiksintiyi ifade eden ağır bir beddua.
1. Örnek Cümle:- Чтоб тебе люэс! [ştob ti-bye lyu-yes!]
- Frengi olasın!
- Veba / Afet / Felaket
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Люэс
Latin Transkripsiyonu: Lüyes
Okunuşu ve Vurgu: [lyu-yes]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Kelime, Latince 'veba', 'salgın hastalık', 'felaket' anlamlarına gelen 'lues' kökünden türemiştir. Tıbbi terminolojide frenginin (сифилис [si-fi-lis]) ikincil ve üçüncül evrelerini tanımlamak için kullanılan eski bir terimdir. Köken itibarıyla argo bir kelime değildir, ancak çağrıştırdığı hastalık nedeniyle argoda olumsuz bağlamlarda yer bulabilir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Люэс [lyu-yes], Rusçada frengi hastalığını ifade eden tıbbi bir terimdir ve сифилис [si-fi-lis] kelimesiyle eş anlamlıdır. Ancak люэс [lyu-yes] biraz daha eski ve formel bir tona sahiptir. Argo ve günlük konuşmada, bir hastalığın adını doğrudan anmak genellikle kaba veya aşağılayıcı bir tona bürünebilir. Özellikle cinsel yolla bulaşan hastalıklar, bir kişiyi veya durumu 'kirli', 'bozuk' veya 'lanetli' olarak nitelendirmek için metaforik olarak kullanılabilir. Bu bağlamda, люэс [lyu-yes] terimi, bir durumun veya kişinin iğrençliğini, ahlaki çöküntüsünü veya felaketini vurgulamak amacıyla, doğrudan bir küfürden ziyade, dolaylı bir hakaret veya bir durumun aşırı olumsuzluğunu belirtmek için nadiren de olsa karşımıza çıkabilir. Rusça 'küfür' kültüründe bu tür hastalık isimleri, küfürlerin doğrudan yerini almasa da, özellikle aşağılama ve tiksinti ifade etmek için zaman zaman yer bulabilir. Genellikle bir kişiye veya duruma beddua etmek ya da aşırı olumsuzluğu vurgulamak için kullanılır.