logogopnik.png

THE GOPNİK

Крыса

(Krısa)
Anlamsal Çeviri:
  1. Reşit olmayan hayat kadını / Çocuk seks işçisi: Sokak fuhşunda ve yeraltı dünyasında küçük yaştaki kız çocuklarını ifade eden kaba terim.
    1. Örnek Cümle:
    • Менты задержали на трассе новую крысу. [mın-tı za-der-ja-li na tras-se no-va-yu krı-su]
    • Polisler otoyolda reşit olmayan yeni bir hayat kadınını gözaltına aldı.

    2. Örnek Cümle:
    • В этом клубе тусуются мелкие крысы и их сутенёры. [v e-tam klu-be tu-su-yut-sa mel-ki-ye krı-sı i ih su-te-nyo-rı]
    • Bu kulüpte küçük yaştaki hayat kadınları ve onların kadın satıcıları takılıyor.
  2. Kendi arkadaşlarından çalan hırsız (Cezaevi / Suç jargonu): Koğuş arkadaşlarının veya yakın çevresinin malını gizlice çalan kişi.
    1. Örnek Cümle:
    • Он украл сигареты у своих же, настоящий крыса. [on uk-ral si-ga-re-tı u sva-ih je, nas-ta-ya-şçi krı-sa]
    • Kendi arkadaşlarının sigaralarını çaldı, tam bir fare.
  3. Hain, muhbir, ispiyoncu: Birlikte hareket ettiği kişileri polise veya otoriteye satan, güveni kötüye kullanan kimse.
    1. Örnek Cümle:
    • Кто-то из наших оказался крысой и сдал нас легавым. [kto-ta iz na-şıh o-ka-zal-sa krı-sa-y i sdal nas lye-ga-vım]
    • Bizimkilerden biri hain çıktı ve bizi polislere ispiyonladı.
Birebir Çeviri:
  • Fare / Sıçan
Sosyokültürel Bağlam ve Tarihçe:

1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Крыса
Latin Transkripsiyonu: Krısa
Okunuşu ve Vurgu: [krı-sa]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Крыса [krı-sa] kelimesi kökensel olarak Eski Doğu Slavca ve Proto-Slavca katmanlarından günümüz Rusçasına ulaşmış olup temel biyolojik anlamı "fare / sıçan"dır. Hayvanlar alemindeki gizli hareket etme, karanlıkta iş çevirme, pislikle özdeşleşme ve kemirerek zarar verme davranışları, kelimenin insan ilişkilerine mecazi olarak aktarılmasına zemin hazırlamıştır. Rus suç dünyası dilinde, yani феня [fe-nya] argosunda kelime ilk olarak kendi yoldaşlarının veya koğuş arkadaşlarının erzak ve eşyasını gizlice çalan kişileri tanımlamak için kullanılmıştır. Zamanla bu yasa dışı, gizli ve karanlık nitelik sokak kültürüne sızmış ve fuhuş sektöründe reşit olmayan genç kızları tanımlayan bir jargon terimine dönüşmüştür.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Rus suç ve cezaevi alt kültüründe крыса [krı-sa] olmak, yazılı olmayan yeraltı yasalarının (понятия [pa-nya-ti-ya]) ihlal edildiği en ağır durumlardan biridir. Cezaevinde ortak yaşam alanındaki erzağı veya başkasının mülkünü gizlice çalma eylemi "крысятничество" [krı-syat-ni-çest-va] (farelik etmek) olarak adlandırılır. Sokak argosunda ve yeraltı fuhuş ağında ise kelime anlam kaymasına uğrayarak reşit olmayan, yetki organlarından ve polisten kaçarak karanlıkta gizlice çalışan küçük yaştaki kadınları tanımlamak için kullanılır. Bu kullanımda hem kişinin yasa dışı ve gizli hareket etmesi hem de içinde bulunduğu çaresiz sokak yaşamı etkili olmuştur. Günlük sokak dilinde ise kelime genel olarak güveni kötüye kullanan, polisle iş birliği yapan muhbirleri veya arkadaş ortamında arkadan iş çeviren hain kişileri tanımlamak amacıyla sıklıkla tercih edilmektedir.

4. KAYNAKÇA

  • Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
  • Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
  • Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
  • Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
SÖZLÜKTE BAŞKA KELİME ARA