1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Крикуша
Latin Transkripsiyonu: Krikuşa
Okunuşu ve Vurgu: [kri-ku-şa]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Kökü Rusça bağırmak, çığlık atmak anlamına gelen кричать [kri-çat'] fiiline ve çığlık, nida anlamındaki крик [krik] kelimesine dayanır. Sözcük yapısı itibarıyla standart Rusçada çok ağlayan bebekler, yaygaracı kişiler veya Rus Slav mitolojisinde bebeklere geceleri huzursuzluk veren görünmez kötücül ruhlar (крикуша [kri-ku-şa]) için kullanılan türetilmiş bir isimdir. Ancak sokak argosunda ve kaba dilde anlamsal bir kaymaya uğrayarak, çıkardığı gaz sesleri dolayısıyla anatomik bir metafor üzerinden insan vücudunun arka kısmı olan göt, kıç, kalça anlamında kullanılan mizahi bir tanım kazanmıştır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Slav folklorunda крикуша [kri-ku-şa], çocukları sebepsiz yere ağlatan mistik bir varlık iken, 20. yüzyıl sokak ve erkek argosuna geçiş sürecinde insan biyolojisiyle ilişkilendirilmiştir. Vücudun gaz çıkarma eylemi sırasında çıkardığı gürültülü ses ile çığlık atma fiili arasında kurulan doğrudan kaba köprü, bu kelimenin sindirim sisteminin sonlandığı organa isim olarak verilmesini sağlamıştır.

Özellikle gündelik sokak dilinde, asker ortamında ve yeraltı kültüründe жопа [jo-pa] veya задница [zad-ni-tsa] kelimelerinin yerine geçen alaycı bir eufemizm (örtmece) ve mizahi benzetme örneğidir. Sözcük doğrudan kaba etleri veya vücudun oturmaya yarayan arka kısmını nitelemek amacıyla kullanılır.

4. KAYNAKÇA

• Dal, V. I. (1863-1866). Толковый словарь живого великорусского языка (Yaşayan Büyük Rus Dilinin Açıklamalı Sözlüğü).
• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.