1. KELİME VE FONETİK

Kiril Yazılışı: Кречет
Latin Transkripsiyonu: Kreçet
Okunuşu ve Vurgu: [kre-çet]

2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)

Kelime köken olarak Doğu Slav dillerinde yırtıcı bir kuş türü olan akdoğanı (Latince: Falco rusticolus) tanımlayan кречет [kre-çet] sözcüğünden gelir. Proto-Slavca krikъ (çığlık, ötüş) veya yırtıcı kuşların çıkardığı tiz seslerden türetildiği kabul edilmektedir. Vasmer'e göre kelimenin kökeni kuşun çıkardığı sesteki taklitçi yansıma ögelere dayanır. Kelime, standart Rusçada asil ve hızlı bir avcı kuşu ifade ederken, suç dünyası argosu olan феня [fe-nya] içerisinde anlamsal bir kaymaya uğrayarak tamamen farklı bir bağlam kazanmıştır.

3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE

Sovyetler Birliği ve Post-Sovyet dönemi cezaevi alt kültüründe veya hapis argosunda ornitolojik, yani kuş isimleriyle ilgili terimler oldukça geniş bir yer tutar. Suç dünyasının hiyerarşik yapısında kişileri, cinsel tercihleri ve kast derecelerini kuş isimleriyle adlandırmak yaygın bir gelenektir. Örneğin петух [pi-tuh] kelimesi cezaevi hiyerarşisinin en altındaki dışlanmış kişileri tanımlamak için kullanılırken, кречет [kre-çet] kelimesi de benzer şekilde homoseksüel erkekleri tanımlamak amacıyla argoya girmiştir. Doğan kuşunun avcı ve özgür imajı ile suç jargonundaki alaycı zıtlaştırma mantığı bir araya getirilerek kelimeye ironik bir cinsel anlam yüklenmiştir. Günümüzde gündelik sokak dilinde nadiren görülse de suç argosu ve yeraltı dünyası kaynaklı metinlerde homoseksüel erkekleri ifade etmek için kullanılır.

4. KAYNAKÇA

• Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
• Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
• Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
• Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).