Красная гвоздика
(Krasnaya gvozdika)- Adet kanaması / Regl dönemi: Kadınların aylık biyolojik kanama dönemini ifade eden alaycı örtmece (eufemizm).
1. Örnek Cümle:- У неё сегодня красная гвоздика, так что лучше её не трогать и не злить. [u nye-yo si-vod-nya kras-na-ya gvaz-di-ka, tak şto lut-şe nye-yo nye tro-gat' i nye zlit']
- Bugün regl günü, o yüzden ona dokunmasan ve onu kızdırmasan iyi edersin.
2. Örnek Cümle:- Опять эта красная гвоздика началась, всё настроение испорчено. [a-pyat' e-ta kras-na-ya gvaz-di-ka na-ça-las', fsyo nas-tra-ye-ni-ye is-por-çe-na]
- Yine bu kanama başladı, bütün neşem kaçtı.
- Kırmızı karanfil
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Красная гвоздика
Latin Transkripsiyonu: Krasnaya gvozdika
Okunuşu ve Vurgu: [kras-na-ya gvaz-di-ka]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
İfade, Rusçada kırmızı anlamına gelen красная [kras-na-ya] sıfatı ile karanfil çiçeği anlamına gelen гвоздика [gvaz-di-ka] isimlerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Sözcük kökeni bakımından гвоздика [gvaz-di-ka], çivi anlamına gelen гвоздь [gvazd'] kelimesinden türetilmiştir; karanfil tomurcuklarının dövme çiviye benzetilmesinden ileri gelir. Biyolojik bağlamda ise "kırmızı karanfil", rengin yarattığı doğrudan görsel benzetme (kan rengi) üzerinden adet kanamasını tanımlayan örtmece (eufemizm) niteliğinde bir argo kalıba dönüşmüştür.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Toplumsal alanda biyolojik ve cinsel süreçlerin açıkça ifade edilmesinin tabu görüldüğü Rus konuşma kültüründe, kadınların aylık döngülerini tanımlamak için pek çok mecazi ifade üretilmiştir. Bunların arasında yer alan красная гвоздика [kras-na-ya gvaz-di-ka] tamlaması, özellikle Sovyet döneminin sosyo-politik ortamında biçimlenmiştir. Kırmızı karanfil, Sovyetler Birliği'nde 1 Mayıs İşçi Bayramı, Zafer Günü ve Bolşevik Devrimi kutlamalarının, anıt tazelemelerinin ve resmi törenlerin birincil simgesiydi. Sokak argosu ve gençlik dili, bu derece ideolojik ve aşırı ciddiyet yüklenmiş bir sembolü gündelik hayattaki tabu bir biyolojik olguya (adet kanaması) uyarlayarak alaycı ve ironik bir dilsel kırılma yaratmıştır. İfade, tıpkı красный день календаря [kras-nıy dyen ka-lyen-da-rya] (takvimin kırmızı günü / bayram günü) kalıbında olduğu gibi, kadının regl dönemini mecazi bir "özel gün" veya "kırmızı bayram" gibi sunma işlevi görür.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Küfür Sözlüğü). Limbus Press.
- Zemskaya, E. A. (1996). Русский язык конца XX столетия (20. Yüzyılın Sonunda Rus Dili).