Козёл
(Kozel)- Pasif eşcinsel erkek (Cezaevi argosu / Hakaret): Suç dünyasında ve cezaevi cinsel hiyerarşisinde pasif eşcinsel olan veya cinsel şiddet yoluyla statüsü düşürülmüş erkek.
1. Örnek Cümle:- В зоне за такие слова сразу козлом сделают. [v zo-nye za ta-ki-ye sla-va sra-zu kaz-lom sde-la-yut]
- Hapishanede bu tür sözler yüzünden adamı anında pasif eşcinsel yaparlar.
2. Örnek Cümle:- Назвать кого-то козлом на хате — значит нажить смертельного врага. [naz-vat ka-vo-ta kaz-lom na ha-tye — zna-çit na-jit smyer-tyel-na-va vra-ga]
- Koğuşta birine keçi demek, ölümcül bir düşman kazanmak demektir.
- Hapishane idaresiyle iş birliği yapan mahkûm (İspiyoncu / Hain): Cezaevi yönetimi için çalışan, yönetimden görev kabul ederek idareye ajanlık veya hizmet eden mahkûm.
1. Örnek Cümle:- Он в тюрьме быстро скурвился и пошёл в козлы. [on v tyur-mye bıs-tra skur-vil-sya i pa-şol v kaz-lı]
- Hapishanede çabucak sattı ve idarenin adamı oldu.
- Aşağılık, gıcık veya pislik adam (Genel Hakaret): Günlük sokak dilinde nefret edilen, kaba davranışlar sergileyen veya güvenilmez erkekler için kullanılan kaba sövgü.
1. Örnek Cümle:- Зачем ты с этим козлом вообще общаешься? [za-çem tı s e-tim kaz-lom va-ab-şşe ab-şşe-yeş-sya]
- Bu pislikle neden hâlâ konuşuyorsun?
- Erkek keçi
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Козёл
Latin Transkripsiyonu: Kozel
Okunuşu ve Vurgu: [ka-zyol]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Slav kökenli olan козёл [ka-zyol] sözcüğü özgün anlamıyla erkek keçi demektir. Proto-Slavca *kozьlъ biçiminden türemiştir. Hayvanın inatçı, pis kokulu, dikbaşlı ve sürü içinde uyumsuz doğası nedeniyle tarih boyunca mecazi olarak olumsuz insani vasıfları tanımlamak için kullanılmıştır. Zamanla Rus dilinin katmanlarında gelişerek hem genel sokak argosuna hem de yeraltı dünyasının jargonuna son derece ağır anlamlarla aktarılmıştır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Rusçada козёл [ka-zyol] kelimesi, hem gündelik dilde hem de suç dünyasının dili olan феня [fe-nya] argosunda en tehlikeli ve ağır hakaretlerden biridir. Gündelik sokak dilinde güvenilmez, kaba, gıcık veya nefret edilen erkekler için genel bir sövgü olarak kullanılsa da cezaevi kültüründe ölümcül sonuçlar doğurabilecek somut ve spesifik anlamlara sahiptir.
Gulag çalışma kampları döneminden itibaren cezaevi hiyerarşisinde козёл [ka-zyol], cezaevi idaresiyle iş birliği yapan, idarenin verdiği resmi veya idari görevleri (kütüphanecilik, yemekhane sorumluluğu, koğuş temsilciliği gibi) kabul eden mahkûmları tanımlamak için kullanılır. Suç dünyasının geleneksel kanunlarına (вор в законе [vor v za-ka-ne] kurallarına) göre idare ile hiçbir şekilde iş birliği yapılamaz. Bu sebeple idare yanlısı olan bu gruptakiler "kırmızı" olarak nitelendirilir, dışlanır ve hiyerarşinin en alt katmanlarına itilir.
Cezaevi jargonundaki ikinci ve en ağır anlamı ise cinsel hiyerarşiyle ilgilidir. Suç dünyasında pasif eşcinsel, cinsel saldırıya uğramış veya rütbesi cinsel yolla düşürülmüş mahkûmları ifade etmek için kullanılır. Bir erkeğe yüzüne karşı veya koğuş ortamında козёл [ka-zyol] demek ya da onu bu şekilde çağırmak, suç dünyasında doğrudan bir namus ve varoluş meselesi kabul edilir; sıklıkla kanlı çatışmalara ve cinayetlere yol açar.
4. KAYNAKÇA
- Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Galeotti, M. (2018). The Vory: Russia's Super Mafia. Yale University Press.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language.