Ковыряться
(Kovıryat'sya)- Mastürbasyon yapmak: Kaba ve argo dilde, kendini cinsel olarak tatmin etmek.
1. Örnek Cümle:- Хватит там ковыряться! [hvatit tam ka-vır-yat'-sya!]
- Yeter orada kendini kurcalama!
2. Örnek Cümle:- Он всё время ковыряется в своих штанах. [on fsyo vryemya ka-vır-ya-yetsya f sva-yih şta-nah.]
- O sürekli pantolonunda kendini kurcalıyor.
- Lezbiyen ilişki yaşamak: Aşağılayıcı ve kaba argo dilde, iki kadının cinsel ilişkiye girmesi.
1. Örnek Cümle:- Да они там вдвоём только и ковыряются. [da a-ni tam f-dva-yom tol'-ka i ka-vır-ya-yut-sya.]
- E tabii onlar orada ikisi birbirlerini kurcalıyorlar (birbirleriyle yatıyorlar).
2. Örnek Cümle:- Что ты к ней ковыряешься? [şto tı k ney ka-vır-ya-yut-sya?]
- Niye ona sulanıyorsun (lezbiyen anlamında)?
- Kürtaj yapmak: Kaba ve acımasız argo dilde, hamileliği sonlandırmak amacıyla rahim içine müdahale etmek.
1. Örnek Cümle:- Она, наверное, опять где-то ковырялась. [a-na, na-ver-na-ye, a-pyat' gdye-ta ka-vır-ya-las'.]
- O herhalde yine bir yerlerde kendini kurcalatmış (kürtaj yaptırmış).
2. Örnek Cümle:- Не ковыряйся там, роди ребёнка. [ni ka-vır-yats'-ya tam, ra-di rib-yon-ka.]
- Orada kendini kurcalama (kürtaj yaptırma), çocuğu doğur.
- Kendini kurcalamak / Bir şeylerle oyalanmak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Ковыряться
Latin Transkripsiyonu: Kovıryat'sya
Okunuşu ve Vurgu: [ka-vı-ryat'-sya]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
«Ковыряться» kelimesi, Proto-Slavca *kovyrati fiilinden türemiş olup, "eşelemek, kurcalamak, karıştırmak, dürtmek" gibi anlamlara gelen «ковырять» fiilinin dönüşlü (reflexive) biçimidir. Vasmer (1986), bu kökenin genel olarak küçük, tekrarlayan ve çoğu zaman amaca yönelik olmayan fiziksel hareketleri ifade ettiğini belirtir. Dönüşlü eki olan «-ся» [sya] eklendiğinde, eylemin kişinin kendine veya kendi çevresindeki nesnelere yönelik olduğunu, sıklıkla yavaş, isteksiz veya umarsız bir uğraşı ifade ettiğini gösterir. Standart dilde bir deliği kurcalamak (ковырять в носу – burun karıştırmak), bir yemeğin içinde oyalanmak (ковыряться в тарелке – tabakta oyalanmak) veya bir yarayı eşelemek (ковыряться в ране – yarayı kurcalamak) gibi kullanımları vardır. Argo ve küfürlü kullanımlarında ise bu fiziksel "kurcalama" eylemi, doğrudan veya metaforik olarak cinsel ya da tıbbi bağlamlara taşınarak kaba ve aşağılayıcı anlamlar kazanır.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
«Ковыряться» kelimesinin argo ve küfürlü kullanımları, kelimenin temel anlamındaki "vücutla veya kişisel alanla ilgili rahatsız edici, tekrarlayıcı ve uygunsuz bir şekilde meşgul olma" çağrışımından beslenir. Bu kullanımlar, sıklıkla aşağılayıcı, kaba ve insani değerleri hiçe sayan bir bakış açısını yansıtır.
- Mastürbasyon Yapmak (Онанировать): Bu kullanım, kelimenin fiziksel "kendi kendine kurcalama" eylemini doğrudan cinsel bir bağlama taşır. Mastürbasyon, özellikle puritan veya tutucu toplumlarda genellikle gizlice yapılan ve "uygunsuz" addedilen bir eylem olduğu için, «ковыряться» kelimesi bu eylemi kaba, umarsız ve hatta tiksindirici bir şekilde ifade etmek için kullanılır. Plutser-Sarno (2005) gibi kaynaklar, Rusçadaki müstehcen ifadenin beden ve bedensel işlevlerle ilişkili kelimelerle nasıl güçlendirildiğini ortaya koyar.
- Lezbiyen İlişki Yaşamak (Заниматься лесбиянством): Bu kullanım, Rus argosunun ve özellikle феня [fe-nya] olarak bilinen hapishane jargonu ve suç dünyası dilinin derin misoginist ve homofobik yapısını açıkça gösterir. İki kadının cinsel ilişkisi, burada kelimenin fiziki "eşeleme" veya "kurcalama" anlamıyla eş tutularak, aşağılayıcı ve cinsel eylemi basitleştiren bir ifadeye dönüşür. Bu, kadınlar arasındaki cinsel aktiviteyi doğal veya onurlu olmaktan çıkarıp, adeta kirli veya rahatsız edici bir "oyalanma" olarak sunar. Elistratov (2000) ve Mokienko & Nikitina (2000) gibi argoyu inceleyen sözlükler, bu tür aşağılayıcı kullanımların yaygınlığını belgeler.
- Kürtaj Yapmak (Делать аборт): Bu, kelimenin en vahşi ve grafik kullanımlarından biridir. Doğrudan rahim içine yapılan fiziksel bir müdahaleyi, yani "içini kurcalamayı" ima eder. Bu anlam, özellikle Sovyetler Birliği'nde kürtajın yasaklı olduğu veya yeraltında yapıldığı dönemlerde (Fitzpatrick, 1999; Chalidze, 1977), yasa dışı, tehlikeli ve sıklıkla gayri sıhhi koşullarda yapılan kürtajlara atıfta bulunmak için ortaya çıkmıştır. Kelime, bu eylemin tıbbi veya etik boyutunu tamamen göz ardı ederek, yalnızca bedene yapılan kaba ve travmatik müdahaleye odaklanır. Bu kullanım, toplumda kürtaja karşı var olan olumsuz tutumu ve bu eylemi gerçekleştiren veya maruz kalan kişilere yönelik acımasız yargıyı da yansıtır.
Genel olarak, «ковыряться» kelimesinin bu argo ve küfürlü kullanımları, eylemlerin kendilerine yönelik güçlü bir aşağılama, tiksinti ve değer düşürme duygusunu barındırır.
4. KAYNAKÇA
- Chalidze, V. (1977). Criminal Russia: Essays on Crime in the Soviet Union. Random House.
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго.
- Fitzpatrick, S. (1999). Everyday Stalinism: Ordinary Life in Extraordinary Times. Oxford University Press.
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона.
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.
- Vasmer, M. (1986). Etymological Dictionary of the Russian Language. (Rus Dilinin Etimolojik Sözlüğü).
