Ковырять в заднем проходе
(Kovıryat' v zadnem prohode)- Boş işlerle uğraşmak, saçma sapan şeylerle vakit öldürmek, lüzumsuz işler yapmak (Götünü kurcalamak / Boş boş takılmak): Yapılması gereken asıl işleri bırakıp tamamen faydasız, anlamsız veya gereksiz şeylerle meşgul olarak zamanı ziyan etmek.
1. Örnek Cümle:- Хватит ковырять в заднем проходе, за работу пора приниматься! [hva-tit ka-vı-ryat' v zad-nim pra-ho-di, za ra-bo-tu pa-ra pri-ni-mat'-sa]
- Götünü parmaklamayı (boş işlerle uğraşmayı) bırak da işe başlama zamanı geldi artık!
2. Örnek Cümle:- Вместо того чтобы учиться, он целый день ковыряет в заднем проходе. [vmes-ta ta-vo şto-bı u-çit'-sa, on tse-lıy den' ka-vı-rya-it v zad-nim pra-ho-di]
- Ders çalışmak yerine bütün gün kıçını kurcalıyor (boş boş dolanıyor).
- Anüsünü kurcalamak / Arka geçidini parmaklamak
1. KELİME VE FONETİK
Kiril Yazılışı: Ковырять в заднем проходе
Latin Transkripsiyonu: Kovıryat' v zadnem prohode
Okunuşu ve Vurgu: [ka-vı-ryat' v zad-nim pra-ho-di]
2. ETİMOLOJİK KÖKEN (KÖKENBİLİM)
Rusçada kazımak, karıştırmak, kurcalamak veya parmağıyla oymak anlamına gelen ковырять [ka-vı-ryat'] fiili ile tıbbi-anatomik bir terim olan ve anüs, arka geçit anlamına gelen задний проход [zad-niy pra-hot] tamlamasının birleşiminden oluşur. İfadenin düz mantıktaki tam karşılığı "anüsünü parmakla kurcalamak" şeklindedir. Rus dilinin kaba ve ekspresif halk argosunda bu aşırı kaba fiziksel tasvir, iş yapmaktan kaçınan, zaman öldüren, tamamen yararsız ve absürt işlerle uğraşan kişileri tanımlamak amacıyla metaforik bir hakaret olarak yerleşmiştir.
3. SOSYOKÜLTÜREL BAĞLAM VE TARİHÇE
Sosyokültürel açıdan bu deyim, Rus toplumundaki çalışma disiplini, tembellik ve boş zaman geçirme olgularına yönelik kaba bir yergi içerir. İş hayatında, askeri ortamda veya gündelik yaşamda yapılması gereken önemli ve öncelikli bir iş dururken, bir kişinin tamamen faydasız, anlamsız veya son derece önemsiz detaylarla vakit kaybetmesini eleştirmek için kullanılır. Deyim, kişinin yaptığı yararsız eylemi "götünü kurcalamakla" eşdeğer düzeyde verimsiz ve absürt görerek muhatabını aşağılar. Sovyet ve post-Sovyet döneminde üretim tesislerinde, şantiyelerde ve sokak jargonunda yaygınlık kazanan bu ifade, Rus argosundaki "страдать хуйнёй" (yarrakla uğraşmak/boş işlerle meşgul olmak) veya "пинать хуи" (yarrakları tekmelemek/yan gelip yatmak) gibi benzer anlamlı küfürlü kalıplarla yakın bir pragmatik işleve sahiptir. Ancak "ковырять в заднем проходе" ifadesi, özellikle bir şeylerle uğraşıyormuş gibi görünüp aslında hiçbir işe yaramayan sahte bir meşguliyet halini hicvetmek için daha sık tercih edilir.
4. KAYNAKÇA
- Elistratov, V. S. (2000). Словарь русского арго (Rus Argosu Sözlüğü).
- Mokienko, V. M., & Nikitina, T. G. (2000). Большой словарь русского жаргона (Büyük Rus Jargonu Sözlüğü).
- Plutser-Sarno, A. (2005). Большой словарь русского мата (Büyük Rus Mat Sözlüğü). Limbus Press.